免费阅读本书的内容, 请看 2011年3月26日部落的整本书. 此书非商业方式出版,不在商业书店售卖。想得到此书的朋友,请联络作者林廷辉博士 drlimhf@gmail.com 012-3615905

Makanan Sihat Sebagai Ubat (2011)

Makanan Sihat Sebagai Ubat (2011)
Ini adalah buku kesihatan saya. Kandungannya telah dimuatkan dalam blog ini pada 10 Sept 2010 sempena Hari Raya Puasa. Buku ini bukan diterbitkan untuk tujuan komersial dan tidak dipasarkan melalui kedai-kedai buku terkenal. Jika anda ingin memperolehi satu naskah, sila hubungi pengarang di drlimhf@gmail.com atau 012-3615905

Eating for Good Health (2010)

Eating for Good Health (2010)
3nd Edition 2010. The contents of this book are in this blog (subheadings in Blog Archive from October 2009 till January 2010) for free reading. This is a non-commercial book and is not available in major commercial book stores. If you wish to own a hard copy, kindly contact the author at: drlimhf@gmail.com or 012-3615905

Thursday, September 30, 2010

Diary 181: Health test at CETDEM Organic Path

I was promoting my health books to raise fund for CETDEM during CETDEM Organic Path held at KL’s Selangor Chinese Assembly Hall on 19 Sept 2010.

A gentlemen approached me expressing his interest to share some health information.

He led me to his booth, took out a form and started asking questions on my name, height and contact number.

I did not mind that.

However, the next he did was asking me to take off my shoes and shocks to stand on a small machine.

I looked at the machine and found that it was a scanner.

Accordingly, the foot scanner has no side effects.

I politely told him that I did not mind answering a few questions but not standing on the scanner.

He got the message.

I wished him best of luck.

Was that one of the ways people wanting to share health information?

I wonder.

Wednesday, September 29, 2010

Diary 180: Village of Long Life, Okinawa Island, Japan

The people in Okinawa Island in Japan are generally healthy.

They are not free from illness but they look youthful.

How can they achieve this?

The Okinawans consume a traditional diet consisting of plant food rich in antioxidants which are endowed with anti-ageing and anti-cancer properties.
The typical Okinawan foods are made of satsumaimo (Japanese sweet potato), soy-based foods (natto, miso, tofu), vegetables and grains coupled with fish, rice and some meat.

Satsumaimo: contains natural hyaluronic acids that help to reduce wrinkles, improve complexion and bone join health.; contains natural vitamin E that helps improve brain funcation by protecting it from free radical cell damage.

Please note that hyaluronic acid (HA) is a glycosaminoglycan (GAG), which is a substance that attaches to collagen and elastin to form cartilage. HA not only helps keep the cartilage that cushions joints strong and flexible, but also helps increase supplies of joint-lubricating synovial fluid.

Natto & miso: help stimulate pituitary gland to produce fresh new cells to nourish the body.

Tofu: contains natural soy isoflavones that help build stronger bones; contains natural antioxidants to reduce free radical cell damage.

Tuesday, September 28, 2010

Diary 179: Treating Disease or People

Have you ever wonder whether the doctors are treating disease or people?

When you have a fever, the doctors are likely to ask more on the symptoms and then prescribe medicines. That usually last at most 10 minutes.

Very rarely the doctors would spend time asking the patient his daily activities and diet which could contribute to the fever.

Time is too precious for them.

The truth is a disease is with a person.

Hence, to treat the disease, there is also a need to treat the patient.

That’s what holistic treatment is all about.

Monday, September 27, 2010

Diary 178: A Special Conference

This is a very special conference I had ever attended in my life.

In most conferences, the speakers and session chair persons present themselves in certain areas of expertise.

In this conference, the speakers openly admitted that they could only share their limited knowledge and experience.

At times, they said thay did not have the answers.

At times, they raised questions.

In this conference, the speakers shared human feelings in the cases they handled.

In this conference, even the nuns and monks created jokes to make it more lively.

In this conference, we had good laughs.

In this conference, many participants dropped their tears in silence. I was of no exception.

In this conference, the sangha group and youths sang from the bottom of their hearts about various aspects of life.

This is certainly a conference to be remembered.

It was the World Buddhist Conference held at Kuala Lumpur on 25-26 September 2010.

It is good for our health as we gathered in a harmonious environment for two days.

Sunday, September 26, 2010

Diary 177: Use of Antibiotics

Medical experts have different views on the use of antibiotics.

Some says antibiotics should only be prescribed when very necessary. Taking antibiotics unnessarily will kill the ‘good’ bacteria in the body as antibiotics cannot distinguish between ‘good’ and ‘bad’ bacteria.

Others are of the opinion that when antibiotics are used appropriately, it is best for your health.

There is increasing findings of bacterial resistance to antibiotics.

Take care when using antibiotics.

Saturday, September 25, 2010

Diary 176: Healthy friends at World Buddhist Conference

I am attending this World Buddhist Conference, held at a local hotel in KL on 25-26 Sept 2010.

The most interesting observation was that the organisers, speakers, participants and volunteers (mainly youths) are generally in good health.

The world reknown 84-year old Ven Thich Nhat Hanh was in great spirit and good health. He spoke in compassinate voice full of love and care. I have the feeling that this Zen master, poet, and peace and human right activist has a high chance to live more than 100 years old.

Other speakers such as Ven Wei Wu, Dr Roshi Joan Halifax, Ven Tejadhammo Bhikkhu, Ven Thubten Chodron, Ven Geshe Tenzin Zopa, Dr David Robert Loy, Dr Tan Eng Kong and Ms Anchalee Kurutach were also in high spirit.

It was very touching and empowering listening to these experienced speakers.

At times, we laughed. At other times, some of us quietly dropped our tears.

The partipants have benefitted from all these speakers. We picked up their experience to fill the gaps in our life. We will move forward with greater confidence and motivation in serving the world community in our own ways.

Thanks to all these healthy people.

I showed my appreciation by presenting each of the speakers a copy of my health book, Eating for Good Health.

Friday, September 24, 2010

Diary 175: Meeting Two FRIM Retirees

I recently met these two former colleagues.

My impression was that both were not in good health.

One of them was having coffee at the stall just outside FRIM’s gate. At 72, he could not recognise me. He used to speak Mandarin while he was still in service. During this encounter, he spoke Hokkien with me.

The other, in his mid-60s, was bringing some friends to FRIM. He was less energetic. I encouraged him to read my health book.

Meeting them was a blessing.

There was a strong and clear indicator: if we do not take of our health, we will be like them when we are above 60 years old.

Thursday, September 23, 2010

Diary 174: E-mail on Prostate Cancer

This is the email I received from CN on 21 September 2010 that I like to share with you.

“Dear Dr Lim,

Hello, this is CN from Kelang. I read your book 'Eating for Good Health' last year.

My father in law was diagnosed with prostate cancer last year, Oct 2009. He is now on medication for his high blood pressure and cholesterol.

The doctor (urologist) had advised that he goes for radiotherapy to kill or stop the cancer cells from spreading.

However, we were worried about his age (71 years old) and side effect of the therapy, so instead of following the doctor's advice, we let him take Chinese medication once a week and fruit juice every morning.

I am very worried about my father in law's health and I do not know how long he could last going on like this. He used to be a very chatty and cheerful man but now he keeps to himself and seldom talk like before.

I really hope you can help us.”

My thoughts:
1. Prostate cancer is relatively easier to handle compared to other cancer.
2. It is a man’s problem. Once you are above 50 years old, your chance to get
this cancer increases if you do not take care of your health.
3. Whether a cancer patient goes for treatment or not, if he wishes to live
longer and suffer less, he has to change his diet from unhealthy food to
healthy food.
4. He has to inhale lots of natural oxygen as cancer cells cannot survive in
an oxygenated environment.
5. The next thing for him to do is to adjust his mind-set (mental) on his views
on life. Do not allow emotions to deteriorate the cancer situation. He has
to let go many things in life.
6. Spiritual development is important to keep the mind calm. Follow your own
religious practices to achieve this.
7. If the patient is willing to adjust his diet, mind-set and develop
spiritually, his chance of lengthening his life is very much higher.
8. A cancer patient can lead a happier life if he chooses to.

Wednesday, September 22, 2010

Diary 173: Enzymes to sustain life

Before understanding enzymes, it is good to see how body cells functions.

The very existence of cells depends on complicated chemical reactions that require a constant supply of enery. Without energy, cells become disorganised, resulting in illness and even death.

Energy cannot be used or produced without enzymes.

First, enzymes make the digestive system work. They convert the 3 basic food groups (proteins, fats and carbohydrates) into materials our body can use.

Digestion is followed by absorption taking place in the small intestines.

Absorption in the small intestine is like sorting products on an assembly line in the factory. As they ppass by, individual nutrients are selected, pulled out and transported into the bloodstream through the walls of the small intestines.

Enzymes play a decisive role in food absorption from the gut to the bloodstream and are essential in transport of nutrients.

Enzymes have also been used in injuries and inflammation. They assist in accelerating the healing of wounds, eliminate pain, shorten the duration of inflammation and avoid disfiguring scars.

Enzymes are also found helpful to normalise the female hormones and hormonal cycles, alleviate the symptoms of menopause and relieve premenstrual syndrome.

Important note: choose natural enzymes.

Tuesday, September 21, 2010

Diary 172: Losing 6 kg during fasting month

I met Mohd Faiz Azman, aged 27, of Johor National Park Corporation before the fasting month (10 August – 9 Sept 2010) while attending a meeting in Kelantan.

While on flight, I encouraged him to take the opportunity during the fasting month to shake off some kilos.

He took up the challenge.

His body weight reduced from 72 kg to 66 kg within the fasting month. His BMI dropped from 26 to 24.

This is a great achievement for him as he faced problem reducing weight in the past. It was difficult to reduce weight to below 70 kg. In the last 4 years, his weight was always above 70 kg.

What did he do during fasting month?

Instead of eating a lot after daily breaking fast, he ate moderately. More importantly, he increased his vegetable and fruit intake and reduced meat consumption. He did not over eat during the Hari Raya.

In addition, he did not take egg yoke and chicken skin since early 2010. This helped to reduce his cholesterol level. He also gradually gave up carbonated soft drinks since 4 years ago. His current favorable drink is sky juice.

I was so glad to see him in better shape when we met again during a meeting at FRIM today, 21 Sept 2010.

He looks energetic and happier.

Monday, September 20, 2010

Diary 171: Staying healthy after retirement

For those who have retired and going to retire, the question of good health after retirement is a big challenge in life.

87-year old Lee Kuan Yew shared this view: “I can feel the gradual decline energy and vitality...I mean generally, every year, when you know you are not on the same level as last year.” (Seth Mydans, “87 and counting”, Startwo, T9, 14 September 2010).

It was reported that his life has been darkened by the illness of his 89-year old wife and companion of 61 years, bedridden and mute after a series of strokes.

What does he do to face the decline of age?

Swimming, cycling, massage, an hour-by-hour daily schedule of meetings, speeches and conferences, meditation.

Although the leave are falling from the tree with the passing of time, every one should maintain a good health to enjoy a happier life.

One of the means to achieve this is taking health food.

Sunday, September 19, 2010

Diary 170: Joint replacement surgery

Many middle-aged persons and elders are having need pain that may need joint replacment surgery in latter part of their life.

This surgery becomes necessary when the cartilage that protects the hips, knee and other joints wears out.

Cartilage cushions the bone in the joint, absorbing shock and aiding movement.

When the cartilage wears out, the joint becomes inflammed and painful. This condition is commonly known as arthritis.

Common causes of arthritis: injuries (sports or trauma), increased body weight, ageing and hereditary.

When pain is unbearable, joint replacement surgery may be necessary.

The surgery is regarded a major operation. That is why the doctor usually ask the patient “the last words for the family” just before the opearation.

But, take care of the post-surgery health care. It is the begining of a complicated process.

Saturday, September 18, 2010

Diary 169: Our health depends on plant health

Many of us may not realise that human and animal health depend much on the health of plants on earth.

Through photosynthesis, plants provide the oxygen we breathe and the food we eat.

There is no doubt that plants are the foundations of most life.

Plants are the backbones of ecosystems and the base of food chain.

Herbal plants are used by not rural folks but also urbanites as well.

What if plants are gradually headed for extinction?

Take care of plants on earth.

Do not over-exploit the harvesting of these plants.

Friday, September 17, 2010

Diary 168: Magnesium-rich food

We need minerals to sustain the body functions.

Magnesium assists in the production of enzymes that metablolize protein and carbohydrates for energy.

Due to the aggressive advertisement in the media, many people choose magnesium tablets as food supplement.

You do not have to spend money by taking food supplement.

Alternative is found in the original foods.

Foods rich in mangesium include bananas, dried figs, oat bran, almonds, beans and lentils.

Choose these foods if you need to supplement magnesium.

Thursday, September 16, 2010

Diary 167: Buying insurance up to age 100

Paying for medical insurance is part of financial burden for many families.

Health is so uncertain that we now find people taking up multiple health insuranc e policies, with some even extending their cover up to the age of 100 (The Sunday Star 5 September 2010).


Most employers do not provide post-retirement medical coverage. Hence, more and more working adults between 25 and 50 are taking up private medical insurance policies to avoid exhausting their savings should they be stricken with a major illness.

How much will it cost?

It was reported that a 70-year-old pays about RM480 a month as premium (for cover expiring at age 80) or RM611 for cover expiring at the age 100.

The above is too high a cost for many people.

What is the alternative?

The best insurance is ensure one is leading a healthy lifestyle.

If one is healthy, one does not need to worry about medical insurance cost. It is not an issue at all.

For this simple practise of taking health food to ensure long term health, my family does not take up any medical insurance.

Wednesday, September 15, 2010

Diary 166: Critical health problems and special causes

When one is having a critical health problem and the reason cannot be identified, it is best to look beyond the normal reasons.

One special reason is to examine the relationships with others.

It is normal to link cancers with conflicts with other people.

For example, if you have breast cancer, you have to resolve the conflicts with you family members, especially your spouses and children.

Similarly, if one suffers kidney damage and has to go for dialysis 3 times a week, look at our family relationship.

Does one treat her/his parents well?

Does one has extra marital affairs?

If one has, such conflict has to be resolved if one wishes to recover from the critical health problems.

Seek forgiveness.

Tuesday, September 14, 2010

Diary 165: Leg pain and chicken legs

At the age of 70+, she recently went for a need replacement surgery to overcome her leg pain.

After the operation, her daughter massaged her mother’s operated legs to ensure smooth blood circulation and quick recovery.

During the massage, the daughter suddenly remembered that her mother ate a lot of chicken legs in the past.

Could her mother’s leg pain be related to preparation and taking of chicken legs in the past?

She wonders.

I wonder too after listening to her story.

I regret taking chicken legs before the age of 41.

Since then, no more chicken legs for me.

Will I suffer too leg pain at the latter stage of my life?

Time will tell.

Monday, September 13, 2010

Diary 164: What is wholegrain?

We often hear of taking wholegrains to maintain good health and to reclaim health.

What are they?

Wholegrains are cereals in which all the natural grain, uncluding the outer bran layer, germ and endosperm layers are retained.

1. The outer layer bran protects the seed and it is rich in fibre, B vitamins and minerals.

2. The germ is the nourishment for the seed as it contains B vitamins. Vitamin E, minerals and phytochemicals.

3. The endosperm layer provides energy for the seed as it contains carbohydrates, some protein and some B vitamins.

What happen after the grains are refined?

The bran and germ are removed when wholegrains are refined.

The common wholegrains are:
1. Whole wheat, including wholemeal
2. Brown rice
3. Corn (even popcorn)
4. Oats

(Source: Utusan Konsumer, July-August 2010).

Sunday, September 12, 2010

Diary 164: Reasons to take wholegrain

Heart health: Large studies have found that eating plenting of wholegrains reduces the risk of heart disease and stroke.

Reduce cancer risk: There is evidence that eating wholegrains reduces the risk of some cancer, particularly of the digestive tract, but possibly breast and prostate cancer as well.

Reduce risk of type 2 diabetes: Wholegrains can improve blood sugar and insulin levels.

Weight control: There is evidence that wholegrains can help people control their weight and reduce the risk of faining weight in later life.

Digestive health: The insoluble fibre in wholegrains is essential to keep things moving in the bowel – which means less constipation and risk of diverticular dieases.

Protect form health problems: Wholegrains are high in many phytochemicals (plant substances) protect us from a wide range of health problems.

Reduce cholesterol level: Wholegrains contain sterols, saponins, squalene, oryanol and tocotrienols as well as fibre that can reduce cholestrol levels.
(Source: “5 very good reasons to eat wholegrains”, Utusan Konsumer, July-August 2010).

Saturday, September 11, 2010

Diary 163: Feedback and interaction with AC

“Hi Dr Lim, sorry to disturb you as I could not reach you by phone. My name is AC, a member of Subang Jaya Buddhist Association. I also attended your talk and have a copy of your book, Eating for Good Health. I appreciate if I can get a Mandarin version of the book for my father to read. He had just finished his operation on colon rectum cancer and was of course asked by the doctor to go for chemotherapy for 30 shots. I am very worried if he can even last a few shots as he is already 80 years old. I am thinking if there is an alternative method to prolong it in an easier way for him to on his life. Hope to hear from you soon. Thanks. Cheers.”

“Thanks so much for your kindness in spending an hour with my father. For your precious sharing, I indeed m so grateful to your kind effort. Will update you on my father’s progress later. Meantime, would appreciate your feedback on on Dr Chan’s method on his website. Wishing you a great week ahead. With metta.”

“Thank you very much for your encouragement. We certainly respect his decision as he is quite a wise person to me. I have forgiven him. Thank you again for your kindness. May you and your familybe always blessed with love, joy, health and abundance of wealth. With metta.”

“Thank you Dr Lim for your kind advice and appreciate your personal view sharing. It is certainly worth considering, am already doing it slowly cutting down meat especially pork at least for my dinner. Yes, you are right, perhaps its my wake up call.

"It was such a blessing that I met Swee Aun again at the temple on last Sunday Dhamma talk. As usual, he is so kind to print me some good articles on the spot on consuming natural plants and soup for cancer patients and have also sharing with me some little good information on cooking barley for my father during his radiotherapy session to reduce toxin and cooling the body. I seriously feel that we have so many kind hearted and wonderful people around in this beautiful Universe, people are so opened enough to just share their knowledge and experience to help one another. I just find this is an Awesome world to live in!
A Maha Sadhu to you, Dr Lim for your continuous sharing and guidance.
(AC, e-mails dated 21, 22 & 31August 2010)

Friday, September 10, 2010

MAKANAN SIHAT SEBAGAI UBAT (2010)ISBN 978-983-42313-2-3

Selepas penerbitan buku yang berjudul “Eating for Good Health” pada tahun 2007, galakan dan inspirasi rakan-rakan telah membawa kepada penulisan buku ini.

Rakyat Malaysia yang terdiri daripada pelbagai kaum dan latar belakang mempunyai budaya pemakanan yang tersendiri. Namun begitu, setiap warganegara Malaysia mempunyai satu aspirasi yang sama iaitu mempunyai kesihatan jasmani dan rohani.

Pemakanan yang mengandungi semua nutrien seperti protein, karbohidrat, lemak, serat, vitamin dan galian diperlukan oleh individu untuk menjamin kesihatan dan tumbesaran yang sempurna. Ini dikenali sebagai makanan seimbang atau piramid makanan. Ramai orang mengamalkan pemakanan ini dan yakin bahawa ini adalah pemakanan yang sihat.

Akan tetapi, kesihatan rakyat Malaysia pada masa kini diancam oleh pelbagai penyakit. Generasi kini lebih mengutamakan makanan yang sedap dan beraneka cara masakan. Keadaan ini, secara langsung dan tidak langsung telah mengabaikan makanan sihat yang boleh mengekalkan dan memelihara kesihatan.

Salah satu faktor kenyataan yang benar ialah kesihatan seseorang amat bergantung kepada amalan pemakanan harian. Amalan pemakanan harian yang kurang sihat akan mengundang pelbagai penyakit. Sebaliknya, amalan pemakanan yang sihat akan mencegah penyakit.

Secara keseluruhan, buku ini memberikan maklumat mengenai hubungkait di antara makanan dan penyakit. Pengalaman keluarga dengan pegangan teguh kepada mengenal pasti, memilih makanan sihat dan seterusnya mempraktikkannya dalam kehidupan seharian diterangkan. Di samping itu, buku ini menyatakan bagaimana bapa mentua menghadapi penyakit kanser prostat sejak 1996. Tanpa rawatan konvensyenal seperti radioterapi dan kemoterapi, beliau telah dapat hidup 10 tahun lebih lama dengan mengamalkan cara hidup sihat secara holistik. Buku ini juga menceritakan pengalaman tindak balas kepada badan ahli keluarga terhadap makanan sihat.

Usaha dan sumbangan buku ini ialah meningkatkan kesedaran orang ramai tentang kepentingan kesihatan diri dan keluarga. Kesihatan diri tidak terletak semata-mata dalam tangan pakar perubatan. Setiap individu bertanggungjawab menjaga kesihatan diri.

Mudah-mudahan anda juga mengambil makanan sihat dan hidup sihat selepas membaca buku ini.

Amalan pemakanan sihat adalah amalan yang bijaksana.

Lim Hin Fui, PhD
1 Januari 2010


Bab 1.1: Pengenalan

Mengapakah seorang ahli sains sosial berminat menceburi diri dalam penulisan buku kesihatan? Semenjak buku kesihatan pertama saya, Eating for Good Health, yang diterbitkan pada Mac 2007, saya telah terpanggil untuk menulis buku tersebut dalam versi Bahasa Malaysia. Usaha ini merupakan satu cabaran kerana makanan sihat yang berasaskan sumber sayur-sayuran, bijirin dan buah-buahan merupakan konsep yang baru untuk masyarakat generasi muda. Sungguhpun demikian, usaha ini perlu dilakukan memandangkan pemakanan sihat mungkin merupakan jawapan kepada orang-orang yang ingin hidup sihat dan bebas daripada pengambilan ubat.

Bagi kaum keluarga dan rakan-rakan yang tidak bertemu dengan saya semenjak 1996, mereka akan terperanjat melihat perubahan saiz dan berat badan saya. Memang benar, kini saya adalah lebih kurus berbanding dengan keadaan 12 tahun yang lalu. Berat badan saya telah menurun dari 78 kg pada tahun 1996 kepada 58 kg pada tahun 2006 dan tidak banyak berubah selepas 2006.

Lumrahnya, apabila seseorang itu kelihatan kurus orang akan kaitkannya dengan penyakit-penyakit tertentu. ”Adakah anda sakit?” Ini merupakan soalan yang selalu saya terima. Kadang- kala, soalan ini diikuti dengan nasihat “jika sakit, baik jumpa doktor”.

Sebenarnya, kesihatan saya dianggap baik berbanding dengan saudara-mara dan rakan-rakan dalam lingkungan umur antara 50 dan 60. Kebanyakan dari mereka sedang menghidap satu atau lebih dari satu jenis penyakit. Mereka terpaksa berjumpa dengan doktor dari masa ke masa untuk pemeriksaan kesihatan dan mengambil ubat untuk mengawal darah tinggi, kencing manis atau kolesterol. Bagaimana pula dengan saya? Saya dianggap bernasib baik kerana pengambilan ubat tidak lagi menjadi sebahagian daripada hidup saya. Begitu juga dengan isteri dan anak-anak saya. Rakan-rakan sekerja isteri saya yang berumur 30 tahun ke atas mengadu tentang kesakitan badan dari masa ke masa. Isteri saya pula jarang menghidap ketidakselesaan badan yang berkait dengan pelbagai penyakit. Begitu juga dengan anak saya, mereka jarang berjumpa doktor disebabkan oleh masalah kesihatan.

Bab 1.2: Sebelum Bertukar Kepada Pemakanan Sihat
Amalan pemakanan yang sihat adalah amalah yang bijaksana. Kita perlu mengalami perubahan gaya hidup secara perlahan, khasnya dari segi pemakanan.

Sebelum tahun 1996, keluarga kami mendapat rawatan dan mengambil ubat-ubatan moden dan kadang-kala ubat-ubatan tradisional Cina dalam penjagaan kesihatan. Kami percaya bahawa mereka adalah pakar perubatan yang bertauliah dan paling mengenali kesihatan serta pelbagai penyakit. Kami percaya dan yakin kemudahan sains dan teknologi dalam perubatan dapat membantu menyelamatkan nyawa dan menyelesaikan masalah kesihatan manusia. Dalam setahun, saya ke klinik lebih kurang dua atau tiga kali bagi merawat penyakit seperti demam, batuk dan sakit badan.

Dalam setiap rawatan, doktor memberikan saya ubat demam, batuk dan antibiotik. Setiap kali saya diingatkan bahawa semua ubat, khasnya antibiotik perlu dihabiskan. Ia mengambil masa lebih kurang seminggu untuk pulih sepenuhnya. Pada masa yang sama, kami juga membeli makanan tambahan untuk meningkatkan tahap kesihatan. Semua ini bukanlah cara penyelesaian kesihatan untuk jangka masa panjang. Saya perlu berjumpa dengan doktor apabila demam ini berulang selepas beberapa bulan. Begitu juga dengan isteri saya.

Saya berfikir dengan terperinci dan mempertimbangkan kesan dan akibat tindakan ini. Penyelesaian masalah kesihatan jati mestilah mempunyai alternatif lain.

Pada masa yang sama, gaya hidup kami seperti kebanyakan orang lain dalam masyarakat. Kami menikmati pelbagai jenis makanan di mana-mana sahaja. Makanan harian kami mengandungi daging, ayam, ikan, telur, susu, nasi putih dan sayur-sayuran. Untuk menambahkan selera, kami gunakan garam putih, gula, monosodium glutamat (MSG) dan pelbagai sos. Tidak terlintas dalam fikiran kami bahawa semua makanan ini boleh membawa penyakit dan menjejaskan kesihatan kami.

Bab 1.3: Bertukar Kepada Pemakanan Sihat
Perubahan besar berlaku pada tahun 1996 apabila bapa mentua saya disahkan menghidap penyakit kanser prostat. Kami bertukar daripada pemakanan kurang sihat kepada pemakanan sihat. Perubahan radikal ini telah melanjutkan usianya. Beliau masih hidup sehingga hari ini. Apa yang menarik ialah beliau tidak mengambil apa-apa ubat dalam rawatan kanser. Makanan sihat memainkan peranan utama dalam proses pemulihan kesihatan. Kami percaya sistem badan kita berupaya memperbaiki kerosakan sel jika kita meningkatklan antibodi.

Memilih pemakanan sihat untuk meningkatkan kualiti penjagaan kesihatan merupakan satu tindakan yang berani. Kami sanggup mengambil risiko kerana kami yakin pada diri sendiri dan pemakanan sihat.

Amalan pemakanan secara sihat juga telah memberikan kesihatan kepada keluarga saya (isteri dan dua orang anak). Ini dapat dilihat dari pengurangan pergantungan kami kepada ubat. Pada beberapa tahun kebelakangan ini, ahli-ahli keluarga tidak mengambil ubat lagi. Saya tidak mengambil ubat sejak tahun 1997 kerana tidak lagi mengalami penyakit seperti demam dan sakit badan. Begitu juga dengan isteri dan anak-anak saya. Kesan positif dari amalan pemakanan sihat memberi motivasi untuk meneruskan amalan ini. Anak-anak kami membesar dan diasuh dengan baik tanpa menghadapi masalah kesihatan seperti kegemukan.

Amalan pemakanan sihat dapat menjamin kesihatan yang baik. Walaupun begitu, ia tidak bermakna kami bebas daripada sebarang kesakitan. Kadang-kala, kami juga menghadapi tindak balas detoksifikasi seperti sakit badan dan batuk.

Pengambilan pemakanan sihat merupakan cabaran kepada kami. Tanpa mengenal penat, kami meneruskan usaha pengambilan pemakanan sihat. Hasilnya ahli keluarga tidak perlu lagi bergantung pada ubat. Kami akan mendapatkan rawatan doktor sekiranya perlu sahaja. Ini menunjukkan usaha untuk mencegah dan menangani kesakitan secara semula jadi tanpa bergantung kepada perkhidmatan kesihatan moden berbaloi. Kami sedar bahawa kebanyakan sakit badan yang timbul dari masa ke masa disebabkan tindak balas detoksifikasi. Tidak perlu bagi kami untuk menahan proses detoksifikasi ini dengan makan ubat. Cara yang paling baik ialah memberi peluang proses detoksifikasi ini berlangsung dan meneruskan amalan pemakananan sihat. Apabila badan kita berjaya mengeluarkan toksin, semua kesakitan dan ketidakselesaan badan akan hilang. Proses ini akan meningkatkan daya tahan dan tenaga kita. Akibatnya, badan kita akan menjadi lebih sihat dan bersemangat. Pelbagai penyakit juga akan menjauhi kita.

Bab 1.4: Nasihat dan Ceramah Kesihatan
Sejak tahun 1997, saya telah mula memberi nasihat kesihatan kepada pesakit-pesakit kanser secara percuma. Mereka ini berasal dari pelbagai latar belakang pendidikan dan ekonomi, dari golongan kurang pendapatan ke golongan kaya. Memandangkan keluarga saya mempunyai kesihatan yang baik, adalah menjadi tanggungjawab kami untuk menghulurkan bantuan kepada mereka yang memerlukan. Pada masa yang sama, saya juga mengumpul maklumat dan pengetahuan terkini mengenai kesihatan dan makanan. Semua maklumat ini disusun atur dengan teliti dan dimasukkan ke dalam komputer untuk disebarkan kepada mereka yang memerlukan.

Mulai tahun 2002, saya telah menyampaikan ceramah kesihatan kepada orang ramai dalam Bahasa Malaysia, bahasa Cina dan bahasa Inggeris. Diharapkan usaha ini dapat membantu lebih ramai orang hidup dalam keadaan sihat tanpa gangguan penyakit.

Dalam proses ini terdapat rakan-rakan yang tertanya-tanya tentang ceramah kesihatan saya kerana saya bukan dilatih dalam bidang perubatan atau bidang khasiat makanan. Bagi diri saya, pakar-pakar perubatan memang memainkan peranan utama dalam memberi rawatan yang cepat dan tepat terhadap penyakit. Akan tetapi, kita tidak perlu biarkan semua soal kesihatan di dalam tangan mereka. Para saintis masih belum dapat menemui ubat dan kaedah rawatan yang dapat memberi penyelesaian jangka panjang kepada penyakit seperti sakit jantung, kencing manis, darah tinggi dan kanser. Sementara itu, semakin banyak kes menunjukkan bahawa jawapannya mungkin berkait rapat dengan makanan harian kita. Maklumat jenis ini masih belum dapat disebarkan secara meluas, khasnya di kalangan masyarakat kita kerana kurang diberi perhatian oleh media massa.

Kita tidak harus menunggu kajian saintifik untuk membuktikan teori bahawa pemakanan yang sihat dapat memberi kesihatan yang baik. Oleh yang demikian, saya lebih cenderong dalam penelitian hubungan di antara makanan dan kesihatan. Saya sanggup berkorban masa dan tenaga untuk memainkan peranan yang kecil dalam menyebarkan maklumat kesihatan dan pengalaman keluarga saya ini melalui ceramah.

Dengan adanya alternatif untuk mencapai kesihatan yang baik, diharapkan lebih ramai orang akan menyertai revolusi makanan yang boleh mencegah pelbagai penyakit dan meningkatkan kualiti kesihatan ke satu tahap yang lebih tinggi di sejagat dunia ini.

Bagi keluarga saya, kesihatan adalah kekayaan. Kesihatan badan telah memperkaya hidup kami dan juga membolehkan kami memperkaya kehidupan orang lain.

Keluarga saya berpendapat bahawa salah satu jalan yang penting ke arah kesihatan adalah melalui tabiat pemakanan sihat. Badan yang sihat akan membawa kepada daya fakir/ minda yang sihat. Kita dapat mengelakkan kesengsaraan jasmani dan rohani apabila kita mengamalkan pemakanan sihat dalam kehidupan.

Makanan sihat bukanlah satu bidang pengetahuan yang kompleks. Sekiranya kita berinitiatif belajar dan mengenali makanan dengan lebih mendalam, sanggup meninggalkan makanan toksin dan digantikan dengan sayur-sayuran, buah-buahan, kita semua berpeluang tinggi menjauhi pelbagai penyakit dan meningkatkan tahap kesihatan diri sendiri.

Bab 1.5: Penulisan Buku Kesihatan
Sebelum tahun 2002, saya tidak pernah terfikir untuk menulis buku kesihatan. Sebabnya, kini terdapat banyak buku kesihatan di pasaran. Jika ingin menulis, mestilah hasil penulisan tersebut mempunyai nilai tertentu.

Penulisan buku ini ialah hasil dorongan dan sokongan moral daripada mereka yang menghadiri ceramah kesihatan saya. Semenjak tahun 2002, ceramah saya telah menarik perhatian mereka yang ingin memulihkan kesihatan secara semula jadi. Ada yang dapat memulihkan kesihatan dalam beberapa bulan setelah perubahan tabiat pemakanan. Ceramah saya menerangkan pelbagai perkara yang menyentuh soal-soal yang berkaitan dengan tabiat pemakanan dan kesan-kesannya. Malangnya, ramai peserta sukar mempraktikkan pemakanan sihat kerana tidak dapat mengingati isi kandungan dan maklumat yang disampaikan dalam ceramah. Oleh yang demikian, mereka telah mencadangkan supaya ceramah saya disampaikan dalam bentuk penulisan.

Saya mula menulis sebuah buku kesihatan dalam bahasa Inggeris pada tahun 2005. Penulisan buku ini memang mencabar. Mengapakah pembaca perlu baca buku kesihatan yang ditulis oleh seorang ahli sains sosial? Setelah perbincangan panjang lebar dengan isteri saya, kami mendapat rumusan bahawa tarikan buku ini ialah pengalaman keluarga kami dalam pemulihan kesihatan ahli-ahli keluarga. Selain itu, penerangan tentang jenis makanan, kesannya, tindak balas amalan pemakanan sihat dan cara kami menanganinya merupakan maklumat yang boleh dikongsi dengan pembaca.

Penulisan buku kesihatan saya telah diketahui oleh sebuah syarikat yang sedang merakamkan rancangan TV mengenai potensi pertanian di negara kita. Siri program TV ini ditaja oleh kumpulan CIMB dengan sokongan Sime Darby Sdn Bhd. Setelah mengetahui makanan sihat membolehkan pemulihan kesihatan pesakit kanser, pihak syarikat penggambaran telah datang berbincang dan seterusnya memasukkan pengalaman pesakit kanser dalam siri program TV kedua dalam rancangan bertema “Seeds”. Siri program ini telah ditayangkan menerusi NTV7 pada pukul 5.00 petang hingga 5.30 petang, 27 Mei 2007.

Perkembangan ini menggalakkan dan memberi motivasi kepada saya terus menyiapkan buku setelah dinilai oleh Dr. Kodi Isparan Kandasamy (pakar bioteknologi, Malaysia), Sri Harminda Hartantyo (ahli sains makanan, Filipina) dan Dr. Jean-Marc Roda, (ahli ekonomi, Perancis). Dengan itu, lahirlah buku kesihatan saya yang pertama, iaitu Eating for Good Health pada bulan Mac 2007. Buku ini telah menerima sambutan yang baik. Pada 2010, edisi ketiga buku ini berjaya diterbitkan.

Rakan-rakan yang kurang fasih dalam bahasa Inggeris pula berpendapat bahawa buku kesihatan ini harus ditulis dalam pelbagai bahasa untuk manfaat rakyat Malaysia. Saya berjanji kepada rakan-rakan bahawa buku kesihatan dalam Bahasa Malaysia akan diterbitkan selewat-lewatnya pada tahun 2009. Saya akan menulis buku itu dengan usaha sendiri dan bukan meminta bantuan orang lain menterjemahkan buku bahasa Inggeris.

Dengan itu, pada tahun 2007 dan 2008, saya gunakan masa lapang pada hujung minggu dan waktu cuti untuk menulis buku ini dalam Bahasa Malaysia. Kini, buku tersebut telah berjaya diterbitkan. Diharapkan buku ini akan membantu semua pembaca dalam mengembali dan mengekalkan kesihatan melalui amalan pemakanan sihat.

Bagaimanakah sambutan masyarakat terhadap buku ini? Secara umumnya, saya mempromosikan buku-buku ini bersendirian. Dengan ikhlas, saya menerangkan kandungan dan keistimewaan buku ini kepada sesiapa yang berminat. Penerbitan buku ini bukan bertujuan untuk menjana keuntungan tetapi untuk membantu rakan-rakan dalam menikmati kehidupan yang sihat tanpa ubat. Cara ini amat berkesan dan menggalakan. Harga buku ini juga berpatutan dan agak rendah, berbanding dengan buku-buku lain, dan mampu dibeli oleh majoriti rakyat Malaysia.

Bab 1.6: Perlukah Menjadi Vegetarian Penuh Masa?
Adakah buku ini berkaitan dengan amalan pemakanan cara vegetarian? Soalan ini biasanya ditanya oleh kawan-kawan yang mengetahui bahawa saya ialah seorang vegetarian. Buku ini menerangkan kepentingan untuk seseorang mengenali jenis makanan yang diambil setiap hari dan kesannya ke atas kesihatan diri. Apabila seseorang telah membuat pertimbangan yang wajar dan menilai secara terperinci pilihan, dengan itu dia boleh membuat keputusan yang bijak untuk memilih pemakanan sihat yang sesuai.

Konsep vegetarian bukanlah sesuatu yang baru bagi masyarakat Malaysia atau masyarakat sejagat dunia. Terdapat penganut agama Hindu dan agama Buddha yang menjadi vegetarian sejak dilahirkan. Tidak kurang juga orang yang mengamalkan vegetarian dari masa ke masa.

Bagi masyarakat Melayu, konsep vegetarian ini dianggap konsep yang unik. Berbanding dengan bangsa-bangsa lain di Malaysia, hanya sebilangan kecil orang Melayu yang menjadi vegetarian. Terdapat juga generasi muda sekarang yang menganggap amalan vegetarian berkaitan dengan soal kepercayaan. Memang benar. Masyarakat Hindu dalam kasta Brahmin menjadi vegetarian sejak dilahirkan. Sebahagian daripada sami dan penganut agama Buddha juga adalah vegetarian seumur hidup.

Soalnya, isu amalan vegetarian bukan lagi terhad kepada sebab-sebab keagamaan. Di kalangan masyarakat negara-negara maju, ada yang menjadi vegetarian kerana ingin melindungi haiwan yang terancam daripada pupus. Misalnya, di Amerika Syarikat, terdapat satu pertubuhan bukan kerajaan yang bernama People for the Ethical Treatments of Animals (PETA). Ditubuhkan pada tahun 1980, PETA kini mempunyai lebih daripada 2 juta ahli dan penyokong (www.peta.org bertarikh 24 Disember 2009). PETA merupakan pertubuhan yang paling aktif dalam menjalankan kempen perlindungan binatang di peringkat antarabangsa. PETA beroperasi atas prinsip bahawa binatang bukan untuk kita makan, pakai, uji atau hiburan.

Sebab utama bagi ramai orang menjadi vegetarian, sama ada sepenuh masa atau separuh masa, ialah ingin memulihkan kesihatan. Pada biasanya tabiat vegetarian diamalkan kerana seorang pesakit dan ahli-ahli keluarga mereka ingin memulihkan kesihatan. Atas landasan ini juga, ahli-ahli keluarga saya telah menjadi vegetarian sepenuh masa.

Pada pendapat saya, amalan pemakanan sihat dapat menjimatkan wang negara dan pada masa yang sama memberi kesihatan kepada rakyat Malaysia. Perbelanjaan ke atas perubatan makin meningkat bagi kebanyakan negara di dunia. Pada tahun 1983, kerajaan Malaysia telah menyediakan subsidi perubatan sebanyak RM1 bilion atau 3.6% dari belanjawan tahunan. Menjelang tahun 2003, jumlah ini bertambah kepada RM7.6 bilion atau 7.1% dari belanjawan tahunan. Dari segi subsidi perubatan setiap orang, jumlah wang telah bertambah daripada RM191 pada tahun 1993 kepada RM302 dalam tahun 2003. Ini merupakan satu beban besar kepada kerajaan. Salah satu cara untuk mengurangkan tanggungan kerajaan ini ialah mengubah gaya hidup pemakanan rakyat Malaysia supaya pelbagai penyakit dapat dielakkan.

Sebagai contoh, di tempat kerja (Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia) saya terdapat 690 orang pekerja. Andaikan pada tahun 2007 setiap pekerja mengambil cuti sakit selama empat hari setahun kerana demam. Kehilangan masa produktiviti pekerja berjumlah 2760 hari setahun. Pada tahun 2007, purata tuntutan perbelanjaan perubatan keluarga seorang pekerja (termasuk suami/isteri, anak-anak bawah 21 tahun yang masih belajar atau anak-anak bawah 18 tahun) ialah sebanyak RM374 setahun untuk bayaran rawatan doktor dan membeli ubat. Jumlah tuntutan perbelanjaan perubatan semua pekerja pada tahun 2007 ialah RM298,409. Sekiranya semua kakitangan berusaha memperbaiki kesihatan melalui amalan pemakanan sihat pada tahun 2009, jumlah cuti sakit boleh dikurangkan kepada dua hari setahun dan purata tuntutan perbelanjaan perubatan keluarga seorang pekerja ialah RM187 setahun. Ini bermakna kehilangan hari bekerja cuma 1380 hari dan jumlah tuntutan perbelanjaan perubatan kakitangan adalah RM149,205 setahun. Terdapat sekurang-kurangnya dua implikasi daripada penambahbaikan kesihatan pekerja. Pertama, kos perbelanjaan perubatan pekerja dapat dikurangkan dan beban kerajaan untuk subsidi perubatan turut diringankan. Kedua, apabila pekerja kurang mengambil cuti sakit, pekerja dapat bekerja dengan lebih produktif, progresif dan bersemangat tinggi untuk melaksanakan tugas dengan sempurna.

Bab 1.7: Transformasi Kehidupan
Makanan sihat telah mengubah gaya kehidupan keluarga saya secara positif. Kami sedar bahawa kesihatan adalah sesuatu yang menyeluruh—iaitu kombinasi makanan, cara hidup, mental dan alam sekitar. Kami anggap kesihatan adalah kunci kejayaan atau nombor satu dalam kehidupan. Tanpa kesihatan, banyak perkara tidak dapat disempurnakan.

Badan yang sihat akan membawa kepada pemikiran yang sihat. Seterusnya mempengaruhi gaya hidup dan cara kita berinteraksi dengan alam sekitar (semula jadi dan sosial). Seseorang yang sihat tidak mempunyai banyak sungutan dalam hidup. Pada masa yang sama, kesihatan jasmani dan rohani membolehkan mereka memanjangkan kasih sayang terhadap insan yang lain. Oleh yang demikian, kami menggalak rakan-rakan, sanak saudara dan generasi muda bertukar kepada pemakanan sihat. Golongan muda perlu menjaga kesihatan kerana mereka merupakan aset negara yang penting. Kami sedar bahawa dalam keadaan tertentu pemakanan sihat dapat mengatasi kanser dan memberi harapan baru kepada pesakit.

Setelah 12 tahun mengamalkan tabiat pemakanan sihat, kami kini lebih menghargai kata-kata Dr. Henry Bieler (1965), seorang doktor perubatan yang menyatakan bahawa

“…semakin saya mengkaji secara mendalam mengenai kimia makanan, saya telah membuat kesimpulan bahawa saya perlu meninggalkan penggunaan ubat dan bergantung kepada makanan sebagai ubat”.

Nasihat beliau telah menjadi pedoman hidup keluarga saya. Selepas kami mengamalkan tabiat pemakanan sihat, kami makin sedar bahawa pergantungan kepada ubat moden boleh dielakkan. Oleh yang demikian, kami lebih bergantung kepada gaya hidup sihat (seperti pemakanan sihat, bersenam dan berehat) untuk mengelakkan penyakit. Anda akan lebih memahami pesanan yang disampaikan dalam bab-bab yang berikutnya.


Menjaga kesihatan rakyat Malaysia merupakan salah satu cabaran dalam mewujudkan masyarakat berdaya saing maju, saintifik dan progresif untuk pembangunan negara. Sebaliknya, pada masa kini, kita sering mendengar kawan, saudara-mara atau orang ternama menghidap kanser.

Perkataan ’kanser’ merupakan satu istilah yang menakutkan kepada mereka yang telah dikenal pasti menghidap kanser. Ia membawa kebimbangan dan kerisauan kepada para pesakit kanser dan ahli-ahli keluarga mereka. Ini kerana para pesakit lazimnya tidak dapat hidup lama. Kadang-kala, seseorang pesakit meninggal dalam tempoh beberapa bulan sahaja.

Persoalan yang timbul ialah adakah seorang itu akan mati awal kerana kanser. Adakah perubatan semasa seperti radioterapi dan kemoterapi merupakan jalan terakhir untuk memanjangkan usia seseorang pesakit kanser? Bab ini akan menerangkan kepada anda bagaimana keluarga saya menangani seorang pesakit kanser, iaitu bapa mentua saya, tanpa rawatan radioterapi atau kemoterapi. Bapa mentua saya masih hidup sehingga kini.

Bab 2.1: Mengapa Menghidap Kanser?
Bapa mentua saya merupakan seorang guru sekolah rendah sebelum bersara pada tahun 1990. Keluarganya tinggal di kuarters sekolah di Kg. Baru Padang Rengas, Perak sejak tahun 1957. Beliau memang dikenali sebagai seorang yang murah hati dan menghulurkan bantuan dalam bentuk kebendaan atau sokongan moral kepada mereka yang memerlukan. Beliau banyak memberi sumbangan terhadap pembangunan setempat melalui persatuan sosial dan badan kebajikan yang beliau sertai. Beliau merupakan seorang ahli parti politik Pertubuhan Cina Malaysia (MCA) yang mana menjadi salah satu parti komponen Barisan Nasional.

Sebagai setiausaha dalam Cawangan MCA Padang Rengas, beliau mewakili parti bagi menghadiri pelbagai aktiviti di peringkat cawangan, bahagian, negeri dan nasional. Beliau membantu dalam menganjurkan pelbagai kegiatan tempatan, dari majlis perkahwinan hingga ke upacara pengebumian. Dengan penglibatan dan sumbangan yang diberikan, beliau telah dianugerahkan Pingat Pangkuan Negara (PPN) oleh Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang Di-Pertuan Agong pada tahun 1984.

Semua agama menekankan setiap kebajikan akan dibalas dengan kebaikan. Manakala perbuatnan jahat akan dibalas dengan keburukan.

Mengapakah seorang yang baik hati boleh menghidap kanser? Ungkapan Cina yang menyatakan bahawa ”Penyakit datang melalui mulut” memang benar dalam kes ini.

Makanan-makanan yang sedap sebenarnya menjejaskan kesihatan bapa mentua saya secara perlahan-lahan. Bapa mentua saya ialah seorang yang suka makan pelbagai jenis daging. Beliau kurang selera sekiranya tidak dihidangkan daging pada makan tengah hari dan malam. Beliau memang suka makan semua makanan berdaging. Sayur-sayuran bukanlah makanan pilihannya. Buah-buahan hanya dimakan apabila dihidang. Orang yang suka mengambil pelbagai jenis makanan berdaging dan kurang makan sayur-sayuran serta buah-buahan memang berisiko tinggi untuk menghidap pelbagai jenis penyakit. Maka tidak hairanlah penyakit kanser telah memilih beliau sebagai mangsanya.

Bab 2.2: Kemerosotan Tahap Kesihatan
Kesihatan bapa mentua saya boleh dikatakan baik semasa beliau bersara daripada perkhidmatan pendidikan pada tahun 1990. Selepas bersara, beliau diupah menjadi seorang kerani di salah sebuah persatuan Cina di Taiping, Perak. Jawatan ini memerlukan beliau menghadiri pelbagai kegiatan yang dianjurkan oleh persatuannya atau mana-mana persatuan Cina di Taiping. Menerusi kegiatan inilah, beliau mengambil jumlah makanan yang banyak kerana masyarakat Cina mengutamakan hidangan makanan yang sedap.

Masalah kesihatannya bermula pada pertengahan tahun 1995. Pada mulanya, menjadi satu keperluan untuk beliau bangun beberapa kali pada tengah malam untuk membuang air kecil. Kawan-kawan persatuannya berpendapat bahawa fenomena ini merupakan satu kebiasaan bagi seseorang menghadapi masalah membuang air kecil apabila umurnya menghampiri 60. Tidak pernah terlintas dalam fikirannya bahawa masalah membuang air kecil ini akan membawa masalah kesihatan yang lebih serius.

Pada awal tahun 1996, beban kerja di persatuan makin bertambah. Beliau perlu mengambil berat tentang sesuatu isu yang timbul dan menyelesaikannya supaya tidak berlaku percanggahan dan pertelingkahan di antara ahli-ahli dan permimpin-pemimpin persatuan. Beban kerja yang bertambah membawa tekanan kerja untuk beliau.

Bapa mentua saya mula hilang selera terhadap makanan. Badan beliau mula menjadi kurus. Rakan-rakan yang bertemu dengannya berpendapat beliau kurang tenaga dan mukanya kelihatan pucat dan lesu. Beliau tidak menyedari bahawa kanser sedang terbentuk di dalam badannya. Beliau tidak memandang berat tentang kemerosotan kesihatan. Apa yang dilakukannya ialah mendapat rawatan biasa dari klinik tempatan.

Kesihatan bapa mentua saya semakin merosot. Beliau tidak mempunyai tenaga yang cukup untuk menjalankan tugas harian. Perjalanan ke bank yang terletak hanya 200 meter dari pejabat telah menjadi satu masalah baginya. Beliau terpaksa berhenti beberapa kali sebelum tiba ke pintu masuk bank. Beliau terpaksa menggunakan dua kali ganda masa untuk menjalankan sesuatu tugas berbanding dengan apa yang dilakukannya pada dua tahun yang lalu.

Dalam tempoh yang sama, masalah membuang air kecil menjadi semakin rumit. Setiap kali ke bilik air, beliau terpaksa menunggu selama 15 hingga 20 minit hanya untuk mengeluarkan beberapa titik kencing. Tidak lama selepas keluar dari bilik air, beliau teringin untuk ke bilik air lagi. Keadaan ini menjadi luar biasa. Sebelum ini, beliau menghadapi masalah dengan membuang air kecil pada sebelah malam. Kini, ia berlaku pada siang hari. Pada sebelah malam, kekerapan ingin membuang air kecil semakin bertambah. Setiap satu hingga dua jam, beliau terpaksa bangun untuk membuang air kecil. Walaupun hanya mengeluarkan beberapa titik air kencing, malam menjadi suatu yang membebankan dan merisaukan. Kekerapan membuang air kecil menjadi satu halangan dalam kehidupannya. Beliau setiasa berasa gelisah, siang dan malam. Keadaan ini sukar difahami oleh orang lain. Ahli-ahli keluarganya bersimpati dan memahami kesukaran dan kesusahan yang dihadapinya. Tambahan pula, beliau masih belum bersedia menerima hakikat ini. Beliau menghadapi masalah-masalah yang berikut:

• Kekerapan membuang air kecil, khasnya pada sebelah malam.
• Teragak-agak sebelum membuang air kecil.
• Aliran air yang sedikit.
• Sentiasa rasa ingin untuk membuang air kecil.
• Sistem pembuangan air yang lemah.
• Rasa masih ada air kencing dalam pundi kencing selepas membuang air kecil.

Apabila beliau tidak dapat lagi menanggung rasa seksa dan tahap kesihatannya yang semakin merosot, beliau menerima nasihat dan mendapatkan rawatan lanjutan di klinik. Doktor berkenaan memberitahu bahawa adalah biasa bagi seorang lelaki yang melebihi umur 50 tahun menghadapi masalah membuang air kecil yang berkaitan dengan usia yang semakin meningkat. Oleh yang demikian, ubat yang diberi hanya untuk mengatasi masalah membuang air kecil.

Selain mencuba ubat moden, beliau juga mengambil ubat tradisional Cina dan makanan tambahan moden dengan harapan masalah yang dihadapi dapat dikurangkan. Sungguhpun demikian, kesihatannya tidak menunjukkan tanda yang positif tetapi sebaliknya. Keputusan terakhir beliau ialah mendapatkan rawatan khas doktor pakar.

Bab 2.3: Rawatan dan Pembedahan
Bapa mentua saya tidak dapat tidur dengan nyenyak sebelum berjumpa dengan seorang doktor pakar di sebuah hospital swasta pada 23 Mei 1996. Semasa menjalani rawatan yang pertama, doktor memeriksa dan mendapati prostatnya keras. Prostat merupakan satu kelenjar lelaki yang bersaiz langsat (Lansium domesticum) dan terletak di bawah pundi kencing. Kencing yang dihasilkan di buah pinggang disimpan di dalam pundi kencing.

Tindakan segera dilakukan; sampel darah diambil untuk diuji. Walaupun keputusan darah cuma diketahui pada keesokan harinya, doktor meramalkan kemungkinan besar penyakit ini ialah kanser. Sungguhpun demikian, kami berdoa dengan harapan yang tinggi agar ramalan doktor tidak akan menjadi kenyataan.

Pada keesokan harinya, doktor pakar memberitahu kepada pesakit dan ahli-ahli keluarga hasil ujian darah yang menunjukkan bahawa kanser telah terbentuk. Keputusan PSA (ujian darah prostate-specific antigen) menjadi 613.8 mg/L berbanding dengan 4 mg/L bagi orang biasa. Ini bererti PSA bapa mentua saya 100 kali lebih tinggi berbanding dengan seorang yang tidak menghadapi masalah ini. Keputusan ini mengejutkan pesakit dan ahli-ahli keluarganya.

Pada tahun 1996, bapa mentua saya berumur 62 tahun. Tidak terfikir bahawa kanser akan dikaitkan dengan kehidupannya. Sukar bagi beliau menerima kenyataan ini. Beliau rasa takut, kehilangan hala tuju dan tidak tahu apa yang perlu dibuat. Memang sukar untuk menerima hakikat bahawa nyawa telah terancam kepada satu penyakit yang bernama kanser. ”Mengapa kanser memilih saya sebagai sasaran?” ”Apakah kesalahan yang saya telah lakukan?” “Mengapa Tuhan melayan saya begini?” “Mengapa nasib saya begitu malang?” Semua persoalan ini mulai mengganggu fikirannya, siang dan malam. Beliau tidak dapat tidur dengan tenang. Beliau terpaksa menerima hakikat ini dan sedar bahawa kita tidak mampu mengubah apa yang telah berlaku.

Pada masa yang sama, doktor pakar menasihati pesakit agar membuang bahagian prostat yang rosak melalui satu pembedahan.

Pembedahan itu merupakan satu prosedur yang dikenali sebagai “transurethral resection of the prostate” (TURP). Prosedur ini melibatkan pembuangan tisu yang menghalang uretra dan pundi kencing. Kemudian, rawatan diberikan untuk membersih pundi kencing itu. Oleh kerana sel-sel kanser telah tersebar ke bahagian skrotum, ia telah dibuang semasa pembedahan.

Selepas pembedahan, doktor pakar memberitahu, tumornya telah dikeluarkan tetapi ini tidak bermakna beliau telah sembuh. Ini kerana sel-sel kanser telah merebak ke bahagian lain di dalam badannya. Apa yang perlu dilakukan hanyalah dengan mengambil ubat moden bagi menghalang sel-sel kanser merebak. Kos perubatan ialah sebanyak RM400 sebulan dan ini akan memanjangkan tempoh hidupnya selama tiga tahun.

Bapa mentua saya hilang arah tuju setelah mendapat tahu beliau cuma dapat hidup bagi tempoh tiga tahun lagi. Adakah semua ini ditakdirkan? Tidak bolehkah kami lakukan sesuatu untuk mengubah nasib ini?
Ada kawan-kawan yang mencadangkan agar rawatan doktor moden dan doktor Cina tradisional dijalankan serentak untuk melawan kanser. Terdapat khabar bahawa kes-kes pesakit kanser dapat hidup lebih lama akibat mengambil pelbagai jenis ubat mujarab dan ada juga yang meninggal lebih awal dari yang dijangkakan.

Kini, keluarga kami perlu mencari jalan dan mengambil langkah-langkah yang sesuai untuk mengelakkan maut dan seterusnya memanjangkan umur pesakit kanser.

Perjuangan melawan kanser bermula dengan nasihat kami supaya bapa mentua meletakkan jawatan sebagai kerani dalam persatuan di Taiping. Sebagai alternatif, beliau dikehendaki berpindah ke Kuala Lumpur. Selepas berfikir sedalamnya kesan baik dan buruk, bapa mentua membuat keputusan yang munasabah. Beliau bersetuju dengan cadangan kami. Beliau memerlukan sokongan moral dan kasih sayang dari ahli keluarga untuk melawan kanser. Rumah saya ialah tempat yang sesuai kerana emak mentua sedang menjaga anak sulung kami.

Bab 2.4: Mencari Jalan Penyelesaian
Kami mula berbincang dengan kawan-kawan rapat mengenai perubatan kanser. Pada suatu pagi, seorang rakan sekerja menunjukkan satu risalah mengenai kanser dan perubatannya. Kehidupan kami mula berubah kerana risalah ini memberi harapan dan pedoman hidup yang amat diperlukan. Cara-cara perubatan bukanlah yang konvensional seperti pembedahan, radioterapi dan kemoterapi. Saya agak tertarik dengan perubatan alternatif ini. Jarang sekali kami mengetahui bahawa pesakit kanser dapat terus hidup dengan perubatan alternatif. Bagaimanakah keadaan ini boleh berlaku? Dalam risalah ini, Dr. Lai Chui-Nan (1995) menulis:

“Dalam penyelidikan saya, ditunjukkan bahawa sekiranya sel-sel kanser tumbuh dalam satu alam sekitar yang tinggi kalium, mereka akan berubah menjadi sel-sel yang biasa. Kanser boleh disembuhkan”.

Apabila saya membaca penulisan Dr. Lai, barulah saya memahami pengumpulan toksin di dalam tubuh badan yang menyebabkan kanser dan penyakit-penyakit yang lain. Oleh itu, cara yang paling berkesan untuk mengatasi penyakit ialah mengeluarkan toksin dari tubuh badan. Kaedah yang paling berkesan ialah mengambil makanan semula jadi yang kaya dengan kalium. Jenis makanan ini akan membantu dalam mengeluarkan toksin dan meningkatkan sistem daya ketahanan.

Laluan kepada jenis pengetahuan ini ialah ibarat seorang yang haus telah menjumpai air di kawasan padang gurun. Selepas menilai dengan teliti kesahihan maklumat ini, saya dapati penerangan ini menyakinkan. Pada masa yang sama, terdapat kes-kes pesakit kanser dapat mengatasi tumor dengan memakan sayur-sayuran seperti yang ditulis oleh Bieler (1965).

Saya menyampaikan maklumat ini tanpa sebarang tokok tambah kepada bapa mentua, emak mentua, anak sulung lelaki mereka dan anak perempuan mereka (isteri saya). Kesan-kesan perubatan konvensional dan perubahan tabiat pemakanan telah dibincangkan secara mendalam dan terperinci.

Bukanlah mudah untuk mencadangkan kepada orang lain supaya menukar tabiat pemakanan mereka. Lagi pun, saya sendiri masih belum mengubah tabiat pemakanan saya. Kami tidak mempunyai pemahaman yang baik dan jelas mengenai hubung kait makanan dan kanser. Sungguhpun demikian, kami mencapai kata sepakat bahawa satu peluang perlu diberi bagi menguji keberkesanan makanan semula jadi bagi tempoh tiga bulan.

Seminggu selepas pembedahan, bapa mentua saya memberitahu doktor pakar bahawa beliau memerlukan beberapa bulan untuk membuat keputusan sama ada ingin mengambil ubat moden atau tidak.

Perjalanan untuk mengubah tabiat pemakanan bermula dengan segera. Perkara pertama yang dilakukan bapa mentua saya ialah meletak jawatan sebagai kerani di Taiping. Keputusan kedua ialah beliau dikehendaki berpindah dari Taiping untuk hidup bersama-sama keluarga saya di Kuala Lumpur.

Kami bermula dengan makanan utama (pagi, tengah hari dan malam) dan mengikuti pendekatan diet makrobiotik yang diperkenalkan oleh Kushi (1993). Pendekatan ini sesuai bagi keluarga saya kerana ia melibatkan “penggunaan makanan tradisi seperti bijirin tulen, kekacang dan sayur-sayuran tempatan sebagai sumber utama tenaga makanan dan nutrisi. Ini ditambah lagi dengan diet yang mengandungi khasiat makanan soya... dan makanan yang kaya dengan galian dari lautan...Garam laut dan pemanis asli seperti sirap nasi dan malta barli memainkan peranan utama bagi menggantikan garam dan gula halus dalam penyediaan makanan moden” (Blauer in Kushi 1993).

Diet Makrobiotik Kushi (1993)
Bijirin tulen 50-60%
Sayur-sayuran (ditanam secara organic, jika boleh ) 20 to 30%
Kacang-kacang and sayuran laut 5-10%
Sup 5-10%

Saya masih ingat akan makan tengah hari yang pertama kali hanya terdiri daripada sayur-sayuran dihidangkan di rumah. Tiga jenis sayuran dimakan bersama-sama nasi beras perang. Tiada daging. Ketiga-tiga jenis sayur itu tidak sedap kerana tanpa minyak dan garam. Itulah makan tengah hari yang paling sukar untuk ditelan dalam hidup kami. Sebagai seorang yang suka makan daging, bapa mentua mengadu bahawa makanan yang dihidangkan adalah untuk lembu dan bukan untuk manusia. Kami memberitahu beliau bahawa perubahan tabiat pemakanan ini memerlukan masa. Kasih sayang daripada ahli keluarga adalah sumber inspirasi dan pendorong untuk beliau melawan kanser. Inilah cara untuk pemulihan daripada penyakit kanser. Kami tetap dengan pendirian kami dan terus mengamalkan kaedah pemakanan baru ini.

Pada tahun 1996, tidak terdapat banyak maklumat mengenai makanan organik dan untuk membeli makanan sihat adalah sukar sekali. Sumber beras perang adalah dari negeri Thai. Kebanyakan sayur-sayuran dibeli dari pasar yang ada di kawasan Selayang dan Kepong. Kami juga tidak mempunyai pengetahuan yang banyak bagaimana cara memasak sayur-sayuran agar zat-zat vitamin dan galian tidak musnah akibat dari cara memasak yang salah. Panduan umum kami ialah memasak dengan cara yang mudah, iaitu dengan sedikit perasa tanpa mencampurkan sebarang rempah. Sayur-sayuran biasanya direndam dalam air panas atau dikukuskan sebelum dihidangkan.

Amalan pemakanan sihat merupakan satu proses pembelajaran. Kami mencari lebih banyak maklumat mengenai makanan organik dan mempelbagaikan jenis makanan yang dihidangkan.

Oleh kerana sayur-sayuran yang dibeli dari pasar biasa mengandungi toksin kimia, kami memilih dan hanya membeli sayur-sayuran yang dipercayai tidak menggunakan bahan kimia semasa penanaman.

Selain itu, kami juga mengamalkan penanaman sayur-sayuran di kawasan lapang di belakang rumah. Oleh itu, kami mendapat bekalan sayuran segar seperti timun, kacang panjang, sawi dan kacang bendi dari masa ke masa. Kami mengamalkan cara penanaman organik, termasuk menyediakan baja sendiri. Baja kimia, racun serangga dan racun rumput-rampai tidak digunakan langsung.

Sayur-sayuran yang ditanam oleh sendiri adalah selamat, segar dan merupakan sumber klorofil untuk tubuh badan. Rasa sayur yang ditanam sendiri sedap, segar dan enak untuk dimakan.

Bab 2.5: Makanan Sihat Membawa Kesan
Dua bulan selepas pembedahan, bapa mentua saya mendapat rawatan daripada doktor pakar untuk menguji taraf PSAnya. Selepas tiga hari, doktor memberitahu bahawa PSA pesakit kanser telah turun ke tahap 18.9 mg/L. Lega betul hati kami! Inilah berita yang dinanti-nantikan. Tanggal 26 Julai 1996 ialah hari bersejarah bagi kami. Kami tidak lagi ragu-ragu tentang pemakanan sihat sebagai perubatan yang paling baik ke atas kanser. Pertukaran kepada pemakanan sihat ialah langkah penting bagi seseorang yang ingin hidup sihat.

Makanan tidak sihat: Semua jenis daging, telur dan barangan tenusu; Nasi putih, nasi wangi; Roti putih; Gula putih; Garam putih; Monosodium glutamate (MSG); Sos perisa biasa; Minyak biasa

Makanan sihat: Sayur-sayuran dan buah-buahan; Beras perang, bijirin; Roti ‘wholemeal’ (gandum); Gula dari bijirin tulen; Garam laut; Miso; Sos kacang soya organik; Minyak zaitun, minyak walnut

Kebanyakan kawan dan saudara mara was-was tentang pilihan amalan tabiat pemakanan kami. Bagaimanakah makanan vegetarian dapat mengembalikan kesihatan apabila perubatan moden seperti pembedahan, radioterapi dan kemoterapi tidak dapat mengatasi kanser? Makanan vegetarian sukar diterima oleh mereka. Pada mereka, doktor merupakan orang yang pakar dalam perubatan. Memang benar, kami memilih jalan yang lain.

Tanggal 29 Oktober 1996 merupakan hari untuk bapa mentua saya menjalani ujian darah. Harapan kami tinggi. Apabila keputusan ujian darah diumumkan oleh doktor pakar, paras PSAnya telah turun ke 10.63 mg/L. Keputusan ini bukan sahaja satu pencapaian selepas mengambil makanan vegetarian, bahkan dalam masa beberapa bulan yang lepas, bapa mentua saya telah berlatih Tai –Chi 18 Gerakan, iaitu sejenis Qi Gong yang popular di Malaysia. Qi Gong telah meningkatkan tenaga dalaman dan membantu seseorang pulih daripada sesuatu penyakit.

Menjelang awal tahun 1997, amalan pemakanan vegetarian telah membawa keputusan ujian darah yang membanggakan. Pada 3 Mac 1997, doktor pakar memberitahu bahawa PSA ujian darah bapa mentua saya kini turun ke paras 3.3 mg/L. Ini bermakna PSAnya telah pulih seperti orang biasa yang tidak menghidap kanser. Sel-sel kansernya kini dikawal dengan baik dengan mengamalkan makanan vegetarian. Proses pemulihan ini mengambil masa selama sembilan bulan.

Doktor pakar juga kagum dan terperanjat apabila mendapati pesakit ini mengalami penurunan paras PSA sedangkan beliau tidak menerima nasihat untuk mengambil ubat moden. Bagi seorang yang terlatih dalam perubatan moden, keadaan ini agak luar biasa.

Kami memberitahu doktor pakar bahawa pendekatan diet makrobiotik yang diamalkan berkesan mengawal sel-sel kanser. Beliau memang memahami bahawa mungkin terdapat cara alternatif yang dapat mengawal sel-sel kanser daripada merebak. Mulai hari itu, beliau tidak lagi menasihati bapa mentua saya supaya mengambil ubat moden untuk mengawal sel-sel kanser. Ujian-ujian darah seterusnya pada 13 Mei dan 12 Ogos 1997 juga telah menunjukkan sel-sel kanser terkawal kerana paras PSA ialah 3.1 mg/L.

Seorang editor dari sebuah majalah kesihatan berbahasa Cina telah mengetahui cara kami menangani kanser. Tidak ramai pesakit kanser memilih makanan semula jadi untuk pulih daripada kanser. Seorang wartawan dari majalah kesihatan itu datang berjumpa keluarga saya pada pertengahan tahun 1997. Mengenai pemulihan daripada kanser, bapa mentua saya telah meluahkan perasaannya,

“Nyawa saya diselamatkan oleh isteri, anak perempuan dan menantu saya. Tanpa sokongan moral, kasih sayang dan tindakan yang ikhlas, saya tidak akan dapat hidup dengan baik pada hari ini. Kami telah melawan kanser dengan satu jiwa dan hati. Ini yang memberi keyakinan kepada saya. Betapa mereka menghargai nyawa dan hubungan kekeluargaan telah memberi inspirasi kepada saya supaya tidak tunduk kepada kanser. Tanpa sokongan mereka, saya mungkin berputus asa dan menyerah kalah. Memandangkan mereka begitu yakin, teguh, tetap dan tabah hati dalam perubahan amalan pemakanan, tidak ada sebab dan alasan mengapa saya tidak dapat turut bersama. Saya tidak dapat menukar tabiat pemakanan secara bersendirian. Usaha yang berterusan kami telah berhasil. Saya tidak kecewakan mereka.”

Bab 2.6: Pelajari Quolin Qi Gong
Mulai bulan September 2002, bapa mentua saya turut bersama-sama pesakit-pesakit kanser yang lain berlatih Quolin Qi Gong, satu jenis latihan bernafas dan pergerakan khas untuk menangani kanser. Jenis Qi Gong ini memang terkenal di negeri China dan kini menjadi panduan kepada pesakit kanser di Malaysia. Tempat berlatih Qi Gong ialah kawasan air terjun di Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia yang dianjurkan oleh cawangan persatuan Quolin Qi Gong di Kepong. Qi Gong membantu dalam pemulihan kanser kerana pesakit menyedut banyak oksigen dan dipercayai bahawa sel-sel kanser dapat dikawal dalam alam sekitar yang banyak oksigen.

Bagi bapa mentua saya, latihan Quolin Qi Gong telah memperkaya kehidupannya. Menyedut oksigen nampaknya telah menyihatkan badannya. Pesakit-pesakit mengadakan latihan selama dua hingga tiga jam setiap pagi. Apa yang penting ialah bapa mentua saya telah berkawan dengan rakan-rakan yang menghadapi nasib yang sama. Selepas latihan Qi Gong mereka berinteraksi antara satu sama lain. Interaksi sosial ini amat penting kerana pesakit-pesakit kanser adalah sensitif dan segan untuk berkongsi perasaan dengan orang biasa. Melalui interaksi antara pesakit-pesakit, tekanan dapat dilepaskan dan fikiran mereka lebih tenang. Semua ini membantu dalam mengurangkan perasaan rendah diri, ketakutan, pemikiran negatif, kesedihan dan kekecewaan.

Selepas berlatih Quolin Qi Gong, bapa mentua saya tidak rasa keseorangan. Beliau suka berlatih Qi Gong sementara emak mentua saya pula memberi panduan kepada pesakit kanser yang ingin belajar Qi Gong. Walaupun terdapat ahli-ahli yang meninggal selepas tahun 2002, ahli-ahli baru pula menyertai mereka. Mereka saling sokong-menyokong antara satu sama lain. Perjalanan untuk melawan kanser tidak lagi dilakukan seorang diri tetapi secara berkumpulan. Apakah pendangan bapa mentua tentang Qi Gong?

“Setelah berlatih Quolin Qi Gong, saya tidak lagi hidup dalam dunia sendiri yang kecil. Sebelum ini, saya sentiasa berfikir tentang pelbagai perkara yang negatif. Saya tertanya-tanya bilakah hari kiamat bagi diri saya. Semua ini kini menjadi sejarah. Selepas latihan Qi Gong, pesakit-pesakit kanser berinteraksi dan menjalin hubungan yang baik sesama sendiri. Kami terlibat dalam pelbagai aktiviti yang dianjurkan oleh persatuan. Kami juga bertukar-tukar fikiran tentang corak kehidupan, kaedah rawatan doktor dan saling memberi sokongan dan keyakinan di antara satu sama lain. Ada yang mencadangkan herba tertentu untuk melawan kanser. Bagi mereka yang berminat, saya pula menggalakkan mereka supaya mengamalkan pemakanan sihat untuk menangani kanser.

Pesakit-pesakit kanser yang menerima rawatan pembedahan, radioterapi dan kemoterapi telah berkongsi pengalaman. Ini membolehkan saya memahami perasaan dalaman yang kadang-kala sukar difahami orang lain. Apabila seseorang pesakit sedang menjalankan rawatan radioterapi dan kemoterapi, kami memberi sokongan moral dan berdoa supaya beliau selamat serta semakin sembuh. Kami memberi motivasi dab dorongan kepada pesakit itu supaya berlawan kanser sampai saat terakhir dan jangan mudah berputus asa. Sokongan moral ini yang amat diperlukan oleh seseorang pesakit. Selepas setiap rawatan doktor, kami menggalakkan pesakit itu mengamalkan Qi Gong secepat mungkin.

Selepas setiap rawatan radioterapi atau kemoterapi, kebiasaannya pesakit akan menghadapi pelbagai kesan-kesan sampingan, termasuklah muntah, sukar untuk menelan makanan, demam, anemia, rambut gugur, gigi gugur, sakit perut, sukar buang air besar, sakit otot, penat, ulser mulut dan sakit kerongkong.

Di kalangan pesakit-pesakit kanser yang berlatih Qi Gong, saya terkecuali kerana tidak melalui rawatan radioterapi atau kemoterapi. Setengah-tengah pesakit kanser tidak percaya bahawa saya tidak pernah mengambil ubat kanser dan makanan tambahan. Bagi saya, makanan sihat merupakan ubat yang berkesan untuk melawan kanser. Punca utama menghidap penyakit kanser adalah makanan yang tidak sihat. Saya tidak perlu mencari, siang dan malam, ubat yang paling baik kerana makanan sihat adalah yang paling sesuai bagi diri saya.

Ramai pesakit berpendapat bahawa tanpa daging, seseorang tidak bertenaga untuk melawan sel-sel kanser. Saya menghormati pendapat mereka, dan tidak mengeluarkan kenyataan yang menyinggung sensitiviti mereka. Saya tidak bersungguh-sungguh untuk meyakinkan mereka akan keberkesanan makanan sihat kerana setiap individu mempunyai pendapat yang berlainan. Sebenarnya, saya jarang bercerita tentang makanan sihat semasa perbincangan atau pergaulan selepas latihan Qi Gong, kecuali ditanya. Majoriti pesakit kanser masih percaya bahawa seseorang pesakit boleh makan apa sahaja dan tiada pantang-larang semasa makan. Terdapat juga pesakit kanser yang cuba meyakinkan saya supaya mengikut jejak mereka dari segi tabiat pemakanan. Pendirian dan amalan saya tetap teguh dan tidak berubah sehingga hari ini.”

Bab 2.7: Makanan Harian
Anda mungkin ingin tahu apakah yang dimakan oleh bapa mentua saya setiap hari. Jenis makanan harian bapa mentua saya seperti berikut.

Makanan harian pesakit kanser
Sarapan: Minuman campuran wheat germs, brewer’s yeast dan lecithin + roti gandum atau bubur oat atau mi
Tengah hari: Nasi atau bubur beras perang + ubi keledek + 2 jenis sayur masakan + 2 jenis ulam
Atau Nasi beras perang + sayuran hijau + kacang + sup sayuran hijau Atau Sup mi
Minum petang: Sup kacang hijau/Sup kacang merah/Sup ubi keledek/Roti gandum/Biskut
Pau sayur/Air barli
Makan malam: (1) Nasi beras perang, 2 jenis sayur masakan, tauhu, 2-3 jenis ulam, 1 sup miso + sayuran atau sup sayuran herba; (2) Nasi goreng beras perang, 1 jenis sayur masakan, 2-3 jenis ulam, sup kacang atau air tebu atau sup ubi keledek atau air bali; (3) Mi atau bihun goreng, 1 jenis sayur masakan, 2-3 jenis ulam, sup kacang atau air tebu; (4) Spageti, 2-3 jenis ulam salad, sup kacang atau air barli

Apabila kami mengamalkan tabiat pemakanan sihat, pada mulanya sayur-sayuran dan bahan-bahan dibeli dari pasar dan pasar raya biasa. Semasa proses ini kami belajar mendapatkan sumber makanan dari kedai-kedai organik. Kini, kebanyakan sumber makanan keluarga diperoleh dari kedai organik. Proses dan bagaimana kami bertukar ini diterangkan dalam Bab 5 nanti.

Bab 2.8: Hargai Kesihatan dan Nyawa
Sejak tahun 1996, bapa dan emak mentua saya mulai bersifat empati dan simpati terhadap semua hidupan dunia sejagat. Kami menyarankan mereka supaya mengelak daripada melibatkan diri dalam sebarang tindakan yang mungkin menjejaskan nyawa. Sekiranya kita menghargai nyawa, kita perlu menghormati nyawa yang lain. Mengelakkan daging daripada menu makanan ialah satu cara untuk menyelamatkan nyawa binatang.

Bagi keluarga saya pula, isteri, dua orang anak dan saya sendiri juga melepaskan ikan ke dalam sungai dari masa ke masa. Nyamuk yang ditangkap di dalam kelambu dilepaskan kemudian. Setiap malam kami bersembahyang dan memindahkan pahala yang dikumpul kepada semua pesakit kanser dan pesakit biasa di seluruh sudut alam sejagat.

Adakah benar ramalan doktor pakar bahawa bapa mentua saya akan meninggal dunia selewat-lewatnya pada pertengahan Jun 1999? Pesakit kanser ini hidup selama tiga tahun itu. Bagaimana pula selepas tempoh itu?

Adakah kanser bapa mentua saya dapat disembuhkan? Dalam tempoh jangka masa panjang, memang tiada ubat kanser. Kita hanya boleh membunuh sel-sel kanser dengan ubatan moden. Kita juga hanya boleh mengawal sel-sel kanser melalui pemakanan yang sihat atau perubatan alternatif.

Menjelang pertengahan tahun 2007, doktor pakar mendapati bahawa kanser bapa mentua saya telah kembali. Aras PSA beliau telah meningkat kepada 3,350 μg/l sebelum pembedahan ke atas tulang belakang beliau. Walaupun PSA beliau menurun ke aras 1,950 μg/l selepas pembedahan, beliau telah dianggap sebagai pesakit kanser ‘terminal’, iaitu orang yang akan meninggal dunia dalam jangka masa terdekat. Doktor pakar telah menasihatkan supaya ubat melawan kanser diambil untuk memanjangkan jangka hayat dalam tiga hingga enam bulan. Setelah pertimbangan dibuat, bapa mentua saya menolak untuk rawatan radioterapi dan ubat moden. Bagi beliau, makanan sihat merupakan ubat yang paling baik untuk mengawal kanser tanpa kesan sampingan. Menjelang hujung tahun 2007, beliau masih hidup tanpa rawatan ubat moden.

Pada tahun 2008, kesihatan beliau terus merosot. Beliau menghadapi masalah dalam membuang air kecil. Satu pembedahan dijalankan untuk melicinkan proses membuang air kencing pada bulan Julai 2008. Pada masa itu, PSA beliau telah meningkat tinggi hingga aras melebihi 4,000 μg/l. Pada Oktober 2008, masalah pembuangan kencing kembali dan dia telah dimasukkan ke hospital kerajaan untuk rawatan. Beliau berasa lemah badan dan tidak bersemangat.

Kami dapat menerima hakikat bahawa nyawa beliau tidak dapat dipanjangkan lagi. Kami mula berbincang mengenai hal-hal yang berkaitan dengan kematian dan membuat persediaan kerana beliau akan meninggal dunia pada bila-bila masa. Kami tidak mempunyai pantang larang dalam perbincangan mengenai soal hidup dan mati. Tambahan lagi, bapa mentua saya telah memilih dan melihat sendiri tempat pengembumiannya.

Kematian memang tidak menunggu masa. Pada 1 Januari 2009, bapa mentua saya telah meninggal dunia dengan aman di rumah. Proses beliau meninggal dunia boleh dijadikan rujukan kepada orang lain. Berikut adalah peristiwa-peristiwa yang berkaitan.

29 Disember 2008: Setelah pemeriksaan doktor dibuat, kami diberitahu bahawa bapa mentua saya akan meninggal dalam tempoh empat hari.
30 Disember 2008: Kesihatan beliau semakin merosot dan beliau tidak banyak mengambil makanan.
31 Disember 2008: Badan beliau mulai lemah dan mula kurang bercakap. Beliau cuma dapat minum sedikit minuman.
1 Januari 2009:
7.50 pagi: Beliau makan sedikit roti.
9.00 pagi: Beliau mengambil susu oat kerana kelaparan.
9.00 pagi–2 petang: Beliau minum satu sudu air setiap setengah jam. Beliau merungut bahawa bahagian belakang badan terlalu panas. Apabila kami cuba membalikkan badannya, kesakitan yang teruk berlaku.
2.30 petang: Beliau tidak dapat makan atau minum lagi. Beliau tidak banyak bercakap. Kedua-dua matanya tertutup.
4.30 petang: Kami menyedari bahawa beliau akan meninggal dunia tidak lama lagi. Bagi memudahkan proses itu, kami bersetuju untuk tidak menanggis di hadapan beliau. K ami mula membaca doa selamat untuk beliau. Semua ahli keluarga mengambil giliran mengucapkan terima kasih yang tidak terhingga kepada beliau. Beliau telah memberikan saya hadiah yang terbaik dalam hidup saya—membenarkan anak perempuannya berkawan dan kemudian berkahwin dengan saya. Pada masa yang sama, kami memberitahu beliau bahawa anak bongsunya dalam perjalanan untuk bertemu dengannya. Beliau perlu menunggu sebelum meninggal dunia.
6.15 petang: Akhirnya, anak bongsunya telah tiba. Beliau membuka mata anda memandang anak bongsunya untuk beberapa saat dan kemudiannya metutup mata. Air mata mengalir dari matanya. Saya memberitahu beliau bahawa kini beliau boleh meninggalkan dunia ini dengan hati yang tenang dan senang.
6.30 petang: Nafasnya menjadi perlahan dan kemudiannya berhenti.

Ya, bapa mentua saya telah meninggal secara aman. Beliau telah mencatat sejarah kerana telah merawat kanser tanpa rawatan konvensional, iaitu melalui pemakanan sihat, sokongan emosi dan spiritual. Tanpa rawatan konvensyenal seperti radioterapi dan kemoterapi, beliau telah dapat hidup 10 tahun lebih lama dengan mengamalkan cara hidup yang sihat secara holistik. Dalam tempoh ini, beliau cuma mengalami sedikit penderitaan dan kesakitan. Riwayat hidup beliau mempunyai makna dan mesej tertentu, khasnya kepada mereka yang telah dikenalpasti menghidapi kanser. Jika seseorang pesakit kanser ingin hidup lebih lama dan mengurangkan penderitaan, pilihan makanan sihat perlu diberi keutamaan.

Bab 2.9: Perubahan Yang Menggembirakan
Keputusan kami untuk bertukar kepada pemakanan sihat telah membawa perubahan yang amat bermakna kepada keluarga kami. Kami dapat hidup dengan bahagia kerana jarang jatuh sakit. Kami sedar bahawa kami perlu menjaga kesihatan diri sendiri supaya dapat menikmati kehidupan yang berkualiti. Saya sendiri tidak perlu mengambil ubat kerana jarang menghidap penyakit sejak tahun 1997. Oleh itu, saya juga tidak perlu ambil cuti sakit yang sudah tentu mengganggu tugas rasmi di pejabat.

Dalam proses menghadapi kanser bapa mentua saya, kini saya lebih menghargai kata-kata Dean Ornish, pengasas dan presiden Preventive Medicine Research Institute, Clinical Professor of Medicine, University of California, San Francisco (Ornish 2001):

“Sejak 25 tahun yang lalu, saya dan rakan-rakan di Preventive Medicine Research Institute (institusi bukan berasaskan keuntungan) dengan kerjasama institusi-institusi lain menjalankan satu siri kajian saintifik dan percubaan klinikal secara random menunjukkan bahawa penyakit jantung koronari boleh dihentikan atau diterbalikkan hanya dengan melakukan perubahan menyeluruh dalam diet dan cara hidup seseorang. Perubahan cara hidup termasuklah pengambilan makanan rendah lemak dan berasaskan tumbuhan; teknik mengurus stres (termasuk yoga dan meditasi); senaman secara sederhana; berhenti merokok dan sokongan kumpulan psikososial.”

Pada keseluruhannya, saya bersyukur kepada semua pihak dalam kehidupan. Saya berasa bahagia kerana dapat hidup dengan aman dan harmoni. Pada diri saya, kita semua saling berkait, sama ada secara langsung atau tidak langsung. Kewujudan saya adalah kerana kewujudan anda. Didikan pemakanan sihat harus dititik-beratkan dalam bidang perubatan. Pembangunan insan adalah membentuk insan yang seimbang dan menyeluruh dari segi jasmani, emosi, kerohanian dan intelek. Untuk mencapai semua ini, syarat utama ialah rakyat Malaysia haruslah mempunyai kesihatan jasmani dan rohani yang memuaskan.


Pada zaman moden ini, manusia semakin mementingkan wang dan kebendaan dalam hidup. Pada usia muda, kita bekerja keras untuk mengumpul kekayaan. Jika kita menghidap penyakit pada kemudian hari, wang tersebut dapat kita gunakan untuk merawat penyakit. Lumrahnya, kebanyakan manusia akan memilih rawatan moden sebagai keutamaan untuk merawati penyakit yang dihidapi. Dipercayai bahawa perubatan moden dapat memulihkan masalah kesihatan.

Bab ini membincangkan beberapa penyakit moden, iaitu kegemukan, sakit jantung, strok, darah tinggi, kencing manis dan kanser, dan cara rawatan moden yang diamalkan. Kes-kes tertentu diambil sebagai contoh bagi menerangkan keadaan penyakit, rawatan yang diterima dan reaksi pesakit-pesakit terhadap rawatan ini.

Bab 3.1: Obesiti atau Kegemukan
Obesiti atau kegemukan ialah penyakit yang biasa berlaku di kalangan penduduk bandar. Pada tahun 2007, dianggarkan satu pertiga penduduk (58 juta) di Amerika Syarikat menghadapi masalah kegemukan. Di Malaysia, bekas Menteri Kesihatan, Datuk Seri Dr Chua Soi Lek berasa bimbang kerana kegemukan makin menjadi satu masalah kesihatan di kalangan penduduk. Satu kajian menunjukkan bahawa daripada 26 juta penduduk Malaysia pada tahun 2006, lebih daripada 3.8 juta mengalami berat badan yang berlebihan berbanding dengan 2.3 juta orang dewasa pada tahun 1996 (The Star, 4 April 2006). Angka ini telah meletakkan penduduk Malaysia sebagai penduduk yang paling gemuk di Asia (New Straits Times, 7 April 2006). Pada tahun 2008, Menteri Kesihatan sekarang, Dato’ Liow Tiong Lai, mengesahkan bahawa lebih kurang separuh daripada orang dewasa di Malaysia mempunyai masalah berat badan (Lee 2008).

Masalah gemuk dilihat lebih serius di kawasan bandar. Satu kajian di Subang Jaya oleh Universiti Malaya dan Malaysian Society of Andrology and the Study of the Ageing Male (MSASAM) menunjukkan hasil kajian yang berikut (The Star, 31 August 2006).
a) Mengikut Indeks Berat Badan (Body Mass Index), 77% dikategorikan sebagai mempunyai berat badan yang berlebihan dan gemuk berdasarkan kriteria Asia Pasifik.
b) Lebih separuh daripada responden mempunyai perut yang besar, iaitu ukuran pinggang melebihi 90 cm.
c) Hampir 30% daripada orang lelaki didapati menghidap penyakit kencing manis dan pra-kencing manis. Ini bermakna satu dari tiga orang lelaki mempunyai paras glukosa darah yang tinggi dan mereka berisiko tinggi untuk menghidap sakit jantung, strok, sakit buah pinggang, masalah saraf dan mata.
d) Lebih kurang 28% menghadapi masalah prostat, iaitu susah untuk membuang air kecil.
e) 60% menghadapi masalah kurang upaya seks (erectile dysfunction).
f) Lebih daripada 80% perlu mengambil ubat untuk mengurangkan kolesterol.

Pakar perubatan sering mengaitkan kegemukan dengan faktor-faktor biologi, genetik, sosial, emosi dan tabiat pemakanan. Punca utama masalah gemuk di kalangan penduduk Malaysia berkait rapat dengan gaya hidup kurang sihat atau terlalu banyak makan, khususnya makanan segera, minuman ringan dan kurang bersenam. Lemak triglyceride yang berlebihan di dalam badan orang gemuk berkait rapat dengan darah tinggi, aras kolesterol dan triglyceride tinggi (Erasmus 1993). Kebanyakan orang gemuk mengambil ubat, makanan tambahan dan bersenam untuk mengurangkan berat badan. Sungguhpun demikian, masalah ini masih tidak dapat diatasi. Kita perlu mengambil perhatian tentang berat badan kita untuk mengelakkan penyakit lain yang berkaitan (Samaras et al. 2002).

Bab 3.2: Penyakit Jantung
Penyakit jantung atau kardiovaskular merupakan penyebab utama kematian di dunia. Lebih daripada 17 juta orang meninggal dunia setiap tahun atau bersamaan dengan 30% daripada kematian di dunia. Di Malaysia, penyakit ini merupakan pembunuh ketiga dari aspek kematian pada tahun 1950 (Lim 1993). Penyakit ini merupakan pembunuh nombor satu di Malaysia semenjak tahun 1980-an lagi dan meliputi 30% daripada kematian (Utusan Konsumer Jan–Feb 2006).

Sistem kardiovaskular merangkumi jantung, saluran darah dan darah. Fungsi mereka saling berkaitan, iaitu mengalirkan darah ke semua bahagian di dalam badan kita. Sekiranya sistem kardiovaskular tidak berfungsi dengan baik, ia mungkin mengurangkan keberkesanan bahagian-bahagian badan yang lain dan seterusnya membawa kepada penyakit tertentu.

Jantung: Mengepam darah ke seluruh bahagian badan supaya mereka dapat berfungsi dengan baik.

Saluran darah: Merupakan saluran pengaliran darah yang terdiri daripada arteri, kapilari dan vena. Arteri membawa darah bersama oksigen dan makanan ke semua bahagian badan. Dari arteri, oksigen dan makanan diangkut kepada sel-sel melalui kapilari. Kapilari juga mengangkut buangan di dalam sel ke dalam darah. Buangan ini kemudiannya diangkut oleh vena kembali ke jantung.

Darah: Membawa oksigen dan makanan yang diambil setiap hari ke semua sel dalam badan untuk memastikan mereka berfungsi dengan baik; Mengangkut kotoran di dalam darah ke bahagian-bahagian lain di dalam badan.

Antara penyakit jantung yang biasa termasuklah (a) aterosklerosis (arteri menjadi tebal dan keras), (b) strok (kekurangan aliran darah ke otak kerana darah beku, atau pendarahan otak akibat saluran darah pecah) dan (c) hipertensi (darah tinggi). Satu ciri penyakit-penyakit jantung ini ialah dinding saluran darah menjadi tebal, akibat terlalu banyak kolesterol dan triglyceride (iaitu lemak dan minyak). Sifat kolesterol yang sangat melekit dan bahan lemak keras hanya dapat dicairkan pada suhu 149°C.

Tiga jenis sakit jantung yang biasa ialah (a) penyakit koronari jantung atau penyakit koronari arteri (CAD), (b) kegagalan jantung (berlaku apabila jantung tidak dapat mengepam darah ke seluruh badan seperti biasa) dan (c) arrhythmia (denyutan jantung yang tidak normal).

CAD ialah penyakit jantung yang boleh mempengaruhi saluran darah di dalam jantung. Pakar perubatan mengaitkan CAD dengan aterosklerosis, iaitu pertambahan plak di dalam saluran darah di dalam jantung. CAD menyebabkan angina atau sakit dada akibat pengaliran darah yang lemah ke jantung. Ini disebabkan arteri koronari tidak dapat membekalkan darah yang mencukupi untuk keperluan jantung, dan juga menyebabkan serangan jantung apabila sebahagian daripada otot jantung mati. Sakit jantung berlaku apabila salah satu arteri ke jantung telah tersumbat dan sebahagian daripada otot jantung mati. Lumrahnya, ini diakibatkan oleh pembekuan darah atau sekatan di dalam koronari arteri yang sudah sempit. Simptom-simptom CAD termasuklah rasa sakit dada semasa berjalan, menaiki tangga, selepas makan dan mudah rasa penat.

Apakah yang akan dilakukan oleh seorang doktor terhadap seorang yang mungkin menghidap penyakit CAD? Berikut ialah pengalaman seorang rakan saya (berumur 64 pada tahun 2008) yang boleh dianggap sebagai kes biasa dalam perubatan semasa.

1986: Beliau menghidap sakit dada pada umur 52. Doktor pakar mengesahkan bahawa terdapat air yang terlalu banyak di dalam paru-parunya. Beliau diperiksa dengan Skop untuk melihat keadaan di dalam dadanya. Pemeriksaan Skop selama 30 minit ini menunjukkan beliau mengalami sakit dada. Beliau kemudiannya diberi ubat untuk menghentikan sakit dada itu.

Januari 1987: Beliau berasa susah hendak bernafas dan telah diberi ubat bagi mengurangkan masalah ini. Seterusnya, satu ujian Stress (tekanan) dilakukan dan ini telah mengesahkan bahawa beliau menghidap penyakit CAD.

Jun 1987: Beliau melalui satu pemeriksaan di sebuah hospital swasta. Ubat diberi untuk mengurangkan penyakit jantung. Pemeriksaan dan ubat melibatkan kos sebanyak RM2700.

1987–1999: Beliau perlu mengambil tiga jenis ubat setiap hari, iaitu GTN, ‘Bitolok’ & Cardyprint bagi mengurangkan sakit jantung, melicinkan pengaliran darah dan membersihkan darah. Dalam tempoh ini, beliau sering menghadapi masalah sakit kepala sehingga kadang-kala beliau terasa ingin mencabut rambut. Beliau juga mengalami hidung berdarah.

Disember 1999: Melalui ujian Stress kedua dan meneruskan pengambilan ubat. Beliau menyedari bahawa beliau akan terus bergantung kepada ubat disebabkan penyakit ini.

Jun 2000: Beliau diwadkan di sebuah hospital kerajaan bagi menjalani pemeriksaan Angiogram. Pemeriksaan ini mengesahkan bahawa terdapat satu vena besar dan dua vena kecil tersumbat. Angiogram yang mengambil masa selama 45 minit ini merupakan satu proses yang menyakitkan. Beliau diberitahu satu pembedahan perlu diadakan bagi mengubati penyakit jantung.

Jun 2000: Sebelum pembedahan, beliau diminta menandatangani satu surat yang membenarkan doktor melakukan pembedahan itu. Beliau terkejut apabila seorang jururawat bertanya tempat mayatnya akan dikebumikan sekiranya pembedahan tidak berjaya. Beliau dibenarkan berbual dengan ahli keluarga. Pembedahan by-pass itu mengambil masa 20 jam. Daripada tiga orang pesakit jantung yang melalui pembedahan pada hari itu, beliau adalah antara dua orang yang masih hidup manakala seorang lagi telah meninggal dunia. Selepas pembedahan, beliau berehat di hospital selama satu bulan. Kos pembedahan dan rawatan berjumlah RM38,000.

Julai 2000 (selepas pembedahan): Setiap hari beliau perlu mengambil 14 biji ubat (7 jenis), iaitu Simvastatin (Zocor), Iisosorbide Dinitrate, Amlodipine (Norvasc), Ticlopidine (Ticlid), Metoprolol (Denex), Ranitide (Vesyca) dan Trimetazidine (Vastarel). Beliau juga perlu melekatkan ubat Nitroglycerine di dada dua kali sehari bagi mengurangkan sakit dada.

November 2004: Pemeriksaan perubatan menunjukkan bahawa terdapat saluran baru yang telah tersumbat. Beliau disahkan menghidap satu lagi penyakit, iaitu kencing manis. Oleh yang demikian, doktor telah memberikan ubat tambahan, iaitu Proscar, untuk mengawal kencing manisnya.

April 2005–2009: Saluran-saluran tersumbat tersebut berkekalan. Beliau terpaksa mengambil ubat untuk membersihkan darah dan juga mengawal kencing manis. Dalam tempoh ini, cabaran hidup beliau amat getir terutama sekali untuk melawan penyakit-penyakit tersebut.

Pada kebiasaannya, seseorang pesakit yang telah melalui pembedahan by-pass dikehendaki mengambil pelbagai jenis ubat. Jenis pertama adalah untuk mengelakkan saluran darah gentian tersumbat. Jenis kedua ialah anti-kolesterol yang bertujuan untuk mengelakkan berlakunya darah tinggi. Darah tinggi boleh membawa kepada penyumbatan saluran baru. Pembedahan by pass tidak bermaksud pesakit itu sudah sembuh. Selepas 10 tahun pembedahan dijangka lebih kurang 50% pesakit berisiko tinggi untuk mengalami pengulangan saluran yang tersumbat.

Strok ialah sejenis penyakit yang berkait dengan saluran darah. Strok berlaku apabila pengaliran darah ke otak telah tersumbat, sama ada disebabkan oleh pembekuan darah atau saluran darah yang menjadi semakin sempit. Apabila keadaan ini berlaku, sel-sel saraf di otak telah terhalang daripada menerima khasiat makanan dan sel-sel ini akan mati dalam masa beberapa minit.

Terdapat dua jenis strok. Jenis pertama dikenali sebagai ischemic stroke yang disebabkan oleh darah beku atau arteri yang tersumbat. Pada kebiasaannya, ia bermula dengan TIA atau strok mini. Jenis strok kedua pula ialah haemorrhagic stroke yang berlaku apabila saluran darah pecah. Strok yang serius mungkin membawa maut jika tidak diubati.

Sebelum strok berlaku, seseorang pesakit biasanya menunjukkan tanda-tanda seperti penglihatan kurang baik, kebas-kebas tangan, kaki dan muka, susah bercakap, sukar memahami orang lain, sakit kepala, pening kepala dan tidak dapat mengawal pergerakan badan. Keadaan ini biasanya diikuti dengan berlakunya strok mini, akibat daripada masalah pengaliran darah dalam otak. Kesannya kekurangan oksigen di dalam darah yang menyebabkan otak tidak dapat berfungsi dengan sempurna.

Pesakit strok biasanya menunjukkan tanda-tanda seperti lumpuh sebelah badan, sukar berjalan, mudah jatuh dan patah tulang, hilang deria rasa dan penglihatan, aliran air liur yang tidak terkawal, tidak dapat mengawal pembuangan air kecil dan air besar, dan rasa kekebasan. Pesakit-pesakit strok juga tidak bersemangat dan mempunyai taraf keyakinan yang rendah. Dianggarkan bahawa lebih kurang 30% daripada pesakit strok terbaring di katil kerana kesukaran untuk berjalan.

Ubat moden yang biasa diberikan doktor untuk merawat strok ialah Ramipril. Ubat ini membantu mengurangkan darah tinggi, dan peluang strok berulang.

Bab 3.3: Darah Tinggi
Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (World Health Organization), darah tinggi ialah pembunuh ketiga di dunia. Ia boleh membawa kepada penyakit-penyakit kritikal lain seperti sakit jantung, strok dan kerosakan buah pinggang. Penyakit ini juga menyerang/membunuh secara senyap. Di Malaysia, dianggarkan satu daripada tiga orang penduduk (33%) yang berumur 30 tahun ke atas menghidap darah tinggi. Mengawal darah tinggi bukanlah mudah. Daripada 100 orang pesakit darah tinggi, cuma enam orang berjaya mengawal darah tinggi mereka (New Straits Times, 7 April 2006). Malah, terdapat juga orang yang telah menghidap darah tinggi untuk beberapa tahun tanpa mereka sedari.

Tekanan darah ialah tekanan aliran darah ke arah dinding arteri. Jantung kita mengepam darah ke seluruh bahagian badan melalui rangkaian arteri. Darah memerlukan tekanan ini untuk mengangkut khasiat dan oksigen ke bahagian-bahagian badan yang lain. Ia juga membawa buangan dari bahagian-bahagian itu. Apabila jantung mengepam darah, ia membawa darah dari arteri ke kapilari. Daya kuasa yang dihasilkan oleh jantung semasa pengepaman darah ialah tekanan darah. Sekiranya saluran-saluran ini menjadi sempit, ia menyukarkan darah mengalir melaluinya. Ini akan meningkatkan tekanan darah. Apabila tekanan darah seseorang lebih tinggi daripada paras normal (Tinggi <130 mm Hg), ini mengakibatkan darah tinggi.

Apabila darah tinggi berlaku, ia membebankan jantung dan saluran-saluran darah mungkin rosak. Sebarang perubahan yang berlaku pada saluran-saluran yang membekalkan darah ke buah pinggang dan otak boleh membawa kesan negatif kepada organ-organ ini. Darah tinggi juga boleh merosakkan organ-organ badan lain seperti jantung, saluran-saluran darah dan mata. Jika ia memaksa jantung bekerja dengan lebih keras, ini boleh membawa kepada aterosklerosis (arteri menjadi keras), meningkatkan risiko sakit jantung, strok, kegagalan jantung dan hilang penglihatan.

Sebanyak 90 ke 95% kes-kes darah tinggi tidak diketahui punca-puncanya. Apabila puncanya tidak diketahui, ia dikenali sebagai hipertensi asas. Saintis telah mengenal pasti beberapa faktor yang menyumbang kepada darah tinggi. Faktor-faktor ini termasuklah aterioklerosis (atau kekerasan arteri), dinding arteri menjadi tebal atau hipertrofi dan pengecutan arterioles (arteri kecil) yang berlebihan.

Walaupun pakar perubatan tidak dapat menentukan punca darah tinggi, terdapat hubung-kait di kalangan pesakit darah tinggi. Misalnya, hipertensi asas berlaku dalam kumpulan atau masyarakat yang mengambil garam yang berlebihan, iaitu melebihi 5.8 gram seorang setiap hari. Oleh itu, darah tinggi boleh dikaitkan dengan pengambilan garam yang berlebihan dan faktor-faktor lain seperti peningkatan umur, obesiti, warisan genetik dan kegagalan buah pinggang.

Lima hingga sepuluh peratus kes pesakit darah tinggi dikategorikan sebagai hipertensi sekunder. Faktor yang menyumbang kepada peratusan ini termasuklah (a) buah pinggang yang tidak normal, (b) aorta (saluran darah di jantung) yang tidak normal sejak kelahiran dan (c) arteri yang sempit.

Kebiasaannya, pesakit akan diberi ubat untuk mengawal darah tinggi. Apabila sesuatu jenis ubat tidak membawa kesan yang diharapkan atau mengakibatkan kesan sampingan, ubat baru diberi. Kes berikut yang terjadi kepada salah seorang ahli keluarga saya (berumur 62 tahun pada tahun 2008) menunjukkan bahawa darah tinggi boleh mengakibatkan masalah-masalah kesihatan yang lain.

1970-1990an: Beliau mengalami sakit kepala dari masa ke masa. Untuk mengatasi masalah ini, beliau mengambil ubat ‘Panadol’ dan ‘Dusil’. Beliau menyukai hidangan masin. Banyak garam digunakan untuk menyediakan makanan seperti ikan, ayam, daging, sayur-sayuran dan sup, baik hidangan makan tengah hari atau pun makan malam.

1999: Beliau disahkan menghidap darah tinggi dan mendapat rawatan daripada klinik pakar dan hospital dari semasa ke semasa di Kuantan dan Kuala Lumpur. Di samping itu, beliau juga mempercayai penyakitnya berkait dengan nasib kurang baik. Oleh itu, beliau telah mendapat rawatan perubatan tradisional yang melibatkan bomoh Cina.

2000–2003: Dalam tempoh ini, beliau berasa lemah badan dan pening kepala dari semasa ke semasa. Selain rawatan doktor di klinik dan hospital, beliau juga meneruskan rawatan perubatan tradisional. Untuk mengembalikan kesihatan, beliau juga mengambil makanan tambahan bagi meningkatkan daya sistem ketahanan badannya. Beliau telah pengsan beberapa kali. Beliau menurut kata-kata doktor bahawa beliau ’bebas makan apa yang disukai’.

2004: Beliau mengalami strok dan terpaksa diwadkan di sebuah hospital kerajaan selama satu minggu. Setiap hari, beliau perlu mengambil ubat Enalapril Maleate 5 mg/biji dan Glibenclamide 5 mg/biji untuk mengurangkan darah tinggi dan kencing manis. Beliau juga mengambil makanan tambahan. Akibat dari strok, beliau terpaksa berjalan perlahan kerana ditakuti akan terjatuh yang boleh menyebabkan beliau lumpuh atau meninggal.

2005: Untuk mengawal darah tinggi dan kencing manis, beliau mendapatkan tiga jenis rawatan. Rawatan pertama ialah perubatan moden iaitu ubat yang dimakan setiap hari ialah Enalapril 5 mg/biji dan 28 Filmtabletten 80/12, 5 mg/biji. Rawatan kedua ialah ubat herba tradisional Cina manakala rawatan ketiga ialah rawatan akupunktur di sebuah klinik di Kuala Lumpur.

2006: Keadaan strok, darah tinggi dan kencing manis dapat dikawal baik dengan pengambilan ubat. Sungguhpun demikian, pergerakan harian beliau sangat terbatas. Jika beliau ingin membuang air kecil pada sebelah malam, suaminya terpaksa menemaninya ke bilik air. Beliau menyedari bahawa penyakitnya telah membebankan suaminya.

2007-2008: Beliau dapat berjalan dengan perlahan tanpa bantuan suaminya. Beliau berpendapat bahawa keadaan ini mungkin disebabkan rawatan akupunktur yang diterima selama lima hari dalam tempoh setiap tiga bulan.

2009: Beliau mengalami strok sekali lagi. Sungguhpun demikian, beliau terus menikmati makanan yang sedap.

2010: Beliau tidak dapat berjalan jauh kerana kerap kali perlu membuang air kecil yang sukar dikawali.

Bab 3.4: Kencing Manis (Diabetes)
Kencing manis merupakan satu lagi penyakit pembunuh selepas penyakit kardiovaskular dan kanser. Dianggarkan lebih kurang 50% daripada pesakit kencing manis tidak menunjukkan sebarang tanda. Oleh yang demikian, kencing manis juga dikenali sebagai pembunuh senyap. Dilaporkan bahawa pada tahun 2006, daripada 26 juta penduduk Malaysia, 2.1 juta (8%) menghidap kencing manis (New Straits Times, 7 April 2006) berbanding dengan 1.2 juta (5%) pesakit kencing manis pada tahun 2005 (The Star, 20 November 2005). Pertambahan angka ini memang mengejutkan kerana ia menunjukkan kemerosotan kesihatan di kalangan rakyat Malaysia.

Statistik Kementerian Kesihatan Malaysia menunjukkan masalah kencing manis di kalangan penduduk dewasa telah bertambah daripada kurang daripada 1% pada tahun 1960 kepada 8.3% pada tahun 1990-an (Nanyang Siang Pau, 2 Disember 2006).

Makin ramai penduduk Malaysia telah menghidap kencing manis di usia muda. Satu kajian kesihatan dan morbiditi kebangsaan menunjukkan peratusan mereka yang berada di dalam lingkungan umur 30-an yang menghidap kencing manis telah meningkat daripada 6.3% (1986) kepada 8.3% (1996). Sekiranya rakyat Malaysia tidak mengubah cara hidup seperti mengubah amalan pemakanan harian, dianggarkan menjelang tahun 2015, sebanyak 12% daripada keseluruhan penduduk Malaysia akan menghidap penyakit kencing manis (New Straits Times, 12 November 2006).

Apakah itu kencing manis? Dalam perkataan yang mudah, kencing manis merujuk keadaan apabila terdapat terlalu banyak kandungan gula di dalam darah. Antara tanda-tanda kencing manis ialah rasa haus, mudah lapar, lemah badan, hilang berat badan, penat, penglihatan merosot, kegatalan kulit, kekebasan tangan dan kaki, luka sukar sembuh, sukar untuk buang air kecil dan kelemahan organ seksual di kalangan lelaki (erectile dysfunctioning).

Sekiranya kencing manis tidak dijaga dan diurus dengan baik, ia akan mengakibatkan masalah kesihatan yang lain seperti sakit jantung, strok, penyakit pinggang (diabetic nephropathy), penyakit mata (diabetic retinopathy), kerosakan saraf (diabetic neuropathy), kerosakan saluran dan kurang upaya seksual di kalangan lelaki (impotence).

Terdapat tiga jenis kencing manis. Kencing manis jenis 1 berlaku apabila badan manusia tidak dapat menghasilkan insulin yang mencukupi. Ia meliputi lebih kurang 10% daripada kes-kes kencing manis. Jenis kencing manis ini biasanya berlaku di kalangan individu berumur 20 tahun ke bawah. Ia berhubung-kait dengan pengumpulan glukosa dalam darah.

Kencing manis jenis kedua ialah ketidakseimbangan antara insulin yang dihasilkan oleh badan dan kebolehan sel-sel badan menggunakan insulin. Lebih kurang 90% daripada kes-kes kencing manis di negara maju merupakan jenis kencing manis ini. Terdapat hubungan rapat antara obesiti dan kencing manis jenis ini. Dianggarkan bahawa 80% daripada pesakit kencing manis juga menghadapi masalah berat badan. Pesakit-pesakit kencing manis juga sering menunjukkan kadar kolesterol dan triglyceride yang tinggi serta tekanan darah tinggi. Semua masalah kesihatan ini boleh membawa kepada penyakit kardiovaskular.

Kencing manis jenis ketiga dikenali sebagai gestational diabetes atau kencing manis yang berkait dengan kehamilan kaum wanita. Jenis kencing manis ini merupakan satu fenomena sementara yang berlaku apabila seorang wanita mengandung dan akan hilang selepas bersalin.

Untuk mengetahui sama ada seseorang menghidap kencing manis, kaedah ujian yang biasa digunakan ialah Oral Glucose Tolerance Test (OGTT). Kencing manis berlaku apabila keputusan OGTT melebihi 7.0 mmol/L dan 11.1 mmol/L.

Insulin diberikan untuk mengubati kencing manis. Suntikan insulin pula diperlukan apabila keadaan kencing manis semakin teruk. Ini bermakna seorang pesakit kencing manis bergantung pada ubat moden untuk mengawal kandungan gula di dalam darahnya. Pengalaman seorang kawan (berumur 56 tahun pada tahun 2008) menunjukkan bagaimana kencing manis dirawat oleh perubatan moden.

1980an: Beliau disahkan menghidap penyakit darah tinggi dan ubat diberi oleh doktor untuk mengawal tekanan darah. Beliau percaya penyakit ini ialah penyakit keturunan kerana adik-beradik yang lain juga menghidap penyakit ini.

1995: Doktor mengesahkan bahawa beliau juga menghidap satu penyakit lain, kencing manis. Ini bermakna beliau perlu mengambil dua jenis ubat sehari, satu untuk darah tinggi dan yang satu lagi untuk kencing manis. Besar kemungkinan, penyakit kencing manis yang beliau hidapi berpunca daripada corak pemakanan dan minuman seharian. Ini dilihat ketika beliau bekerja sebagai seorang pekerja am di Amerika Syarikat, beliau meminum sebanyak empat hingga lima liter minuman ringan setiap hari. Bagi menjimatkan masa untuk menjalankan tugas, makanan tengah hari beliau ialah makanan segera seperti burger, ubi kentang goreng dan ayam goreng.

1998/9: Sungguhpun ubat diambil setiap hari seperti yang disarankan doktor, masalah darah tinggi dan kencing manis masih di tahap yang sama. Ini mungkin berkait dengan jenis makanan harian. Selepas berpindah dari Amerika Syarikat ke United Kingdom untuk melanjutkan pelajaran, beliau banyak memakan coklat dan ubi kentang goreng bagi mengatasi cuaca yang sejuk. Beliau berasa penat dan sangat haus selepas mengambil kedua-dua jenis makanan ini.

2004-5: Setiap hari, beliau perlu mengambil ubat yang dikenali sebagai Glibenclamide BP 5 mg bagi mengawal kencing manis. Untuk darah tinggi pula, ubat diambil apabila dirasakan perlu sekiranya tekanan darah jatuh ke tahap 140/85 mm HG pada tahun 2004. Beliau mendapati bahawa tekanan darah akan meningkat apabila beliau mengambil daging dan makanan laut. Dari segi penjagaan kesihatan diri, beliau juga mengambil makanan tambahan yang dibeli oleh anak perempuannya. Kadang-kala beliau berasa sakit pinggang dan sakit belakang.

2006: Pada awal tahun, beliau diberi ubat yang lebih kuat untuk mengawal penyakitnya. Metformin (satu setengah biji setiap kali, makan tiga kali sehari) dan gliclazide (2 biji setiap kali, makan dua kali sehari) dimakan untuk mengawal paras gula. Perindopril (setengah biji, diambil sebelum makan, sekali sehari) adalah untuk mengawal darah tinggi. Simvastatin (1 biji, sebelum tidur malam) diambil bagi mengawal kolesterol. Pada tahun ini, beliau juga berpuasa beberapa hari selain pada bulan puasa untuk mengurangkan berat badan dan memperbaiki tahap kesihatan. Doktor juga memberitahu beliau bahawa terdapat tanda-tanda yang menunjukkan buah pinggangnya dalam keadaan lemah.

2007-2010: Selain ubat-ubat darah tinggi, kencing manis dan kolesterol, beliau diberikan ubat tambahan, iaitu ubat anti-coagulant seperti berikut.
a) Tekanan darah–Perindopril, 4 mg, PO Tab/Cap, makan sekali sehari, selama 6 bulan.
b) Paras gula–(i) Metformin, 750 mg, PO/Tab, 3 kali sehari selepas makan, selama 6 bulan, dan (ii) Gliclazide, 160 mg, PO/Tab, dua kali sehari sebelum makan, selama 6 bulan.
c) Kolesterol–Simvastatin, 20 mg, PO/Tab, makan sebelah malam, selama 6 bulan. .
d) Anti-coagulant–Aspirin, 75 mg, PO/Tab, sekali sehari, selama 6 bulan.

Pada masa yang sama, keadaan buah pinggangnya masih lemah.

Bab 3.5: Kanser
Kebelakangan ini, kanser telah menjadi satu pembunuh utama di Malaysia. Statistik dari Kementerian Kesihatan Malaysia menunjukkan daripada jumlah 100,000 penduduk Malaysia, 95 orang dilaporkan menghidap kanser pada tahun 1978 dan angka ini telah bertambah kepada 112 orang dalam tahun 2003 (Nanyang Siang Pau, 2 Disember 2006). Pada tahun 2004, National Cancer Registry melaporkan di Semenanjung Malaysia, terdapat 21,464 kes baru pesakit kanser yang terdiri daripada 9,400 kaum lelaki (44%) dan 12,064 kaum wanita (56%). Secara puratanya, seramai 59 orang telah dikenal pasti menghidap kanser setiap hari di negara ini.

Kita semua mempunyai sel-sel kanser di dalam badan. Kanser dapat diterangkan dengan pertumbuhan sel-sel yang tidak terkawal dan kemerebakan sel-sel yang abnormal. Sel-sel normal tumbuh di dalam badan dan mati secara terkawal. Apabila kanser berlaku, sel-sel di dalam badan yang tidak normal terus bertambah dan membentuk sel-sel yang tidak dapat dikawal.

Anda mungkin kurang menyedari bahawa kanser tidak terbentuk dalam sehari dua. Ia mengambil masa bertahun-tahun untuk membentuk. Apabila tumor membentuk, pelbagai tanda biasanya timbul. Antaranya termasuklah pengerasan bahagian badan tertentu, pertambahan dalam pengeluaran kahak, tahi telinga dan mata berair, pertambahan pendarahan semasa haid, hidung berdarah, kahak berdarah, demam panas yang berpanjangan, kesakitan yang berpanjangan seperti sakit perut, cirit-birit dan air kencing yang berkurangan, kehilangan berat badan, penat dan luka sukar sembuh.
Rawatan utama untuk kanser termasuklah pembedahan, radioterapi, kemoterapi atau gabungan rawatan-rawatan ini.
Pembedahan melibatkan penghapusan tumor atau organ badan yang terlibat. Kanser payu dada melibatkan pembuangan satu atau kedua-dua buah dada dan diikuti dengan rawatan-rawatan lain.

Radioterapi (juga dikenali sebagai x-ray therapy atau irradiation) melibatkan penggunaan tenaga tertentu (dikenali sebagai radiasi pengionan) untuk membunuh sel-sel kanser dan mengurangkan tumor. Radioterapi mencederakan atau membunuh sel-sel di satu tempat sasaran. Cara ini akan menghalang perpecahan dan kemerebakan sel-sel kanser. Dalam proses ini, terapi ini merosakkan sel-sel kanser dan sel-sel biasa.
Dalam rawatan kemoterapi pula, ubat-ubat ‘antikanser’ digunakan untuk membunuh sel-sel kanser dengan menghalang mereka terus membiak dan merebak. Dalam proses ini, sel-sel yang sihat juga dibunuh. Selain itu, apabila sel-sel biasa dibunuh, kesan-kesan sampingan akan berlaku. Dipercayai sel-sel ini dapat memperbaiki dirinya selepas kemoterapi. Dalam kes-kes tertentu, dua atau lebih jenis ubat akan diberi oleh doktor untuk mendapatkan kesan yang lebih baik.
Kemoterapi digunakan untuk tujuan-tujuan berikut:
1. Menyembuhkan kanser. Kanser dikatakan sembuh sekiranya seseorang pesakit bebas daripada bukti sel-sel kanser.
2. Mengawal kanser. Ini dilakukan dengan menghalang sel-sel merebak, mengurangkan pertumbuhan sel-sel kanser dan membunuh sel-sel kanser yang telah merebak ke bahagian lain.
3. Mengurangkan kesan (seperti kesakitan) yang disebabkan oleh kanser.
Dalam kes-kes tertentu, kemoterapi ialah rawatan tunggal yang diterima oleh seseorang pesakit. Sungguhpun demikian, adalah normal bagi seseorang pesakit kanser menggunakan satu gabungan rawatan seperti pembedahan, radioterapi, kemoterapi dan/atau terapi biologi (bahan-bahan ciptaan makmal yang boleh menguatkan sistem ketahanan badan terhadap kanser).

Cara perubatan barat terhadap kanser ialah ‘membuang dan membunuh’ sel-sel kanser. Dalam proses ini, selain sel-sel kanser, sel-sel sihat juga dibunuh. Ini mengakibatkan kesan-kesan sampingan seperti ulser mulut, sakit dada, masalah penglihatan, sakit perut, keguguran gigi dan rambut. Di samping itu, penggunaan ubat dalam rawatan kanser boleh mengakibatkan masalah yang lain. Dalam kes kanser payu dara, sejenis ubat yang dipanggil Tamoxifen digunakan untuk menghalang kanser berulang boleh membawa kepada kanser hati dan urinari seperti yang dilaporkan Prof. Dr. Azimahtol Hawariah Lope Pihie (The Star, 1 Februari 2004).

Berapa lamakah seorang pesakit kanser dapat hidup dengan rawatan konvensional? Semenjak bapa dan emak mentua saya berlatih Quolin Qi Gong bersama rakan-rakan pesakit kanser di Kepong, Kuala Lumpur, didapati bahawa majoriti pesakit-pesakit kanser yang menerima rawatan radioterapi dan/atau kemoterapi telah meninggal dalam masa tujuh tahun (2003–2009). Daripada 14 orang pesakit kanser lelaki yang meninggal antara 2003–2009, cuma seorang (7%) yang hidup lebih daripada 10 tahun dan cuma seorang (7%) hidup antara enam higga lapan tahun. Jenis kanser umum di kalangan 14 orang lelaki ini ialah kanser hidung (29%). Di kalangan 25 orang pesakit kanser wanita pula, cuma 2 orang (12%) yang hidup antara enam hingga tiga belas tahun. Kanser payu dara merupakan kanser umum (52%) di kalangan 25 pesakit kanser wanita tersebut.

Mengapakah pesakit-pesakit yang melalui rawatan konvensional tidak dapat hidup lebih lama dari yang diharapkan?

Jawapannya mungkin ada hubung-kait dengan keadaan iaitu sel-sel kanser adalah cukup aktif dan tidak berhenti membiak. Sel-sel kanser yang membiak dan merebak akan menyerap khasiat yang seharusnya diterima oleh sel-sel biasa. Di samping itu, sel-sel kanser mempunyai daya ketahanan tinggi terhadap bahan-bahan kimia. Apabila rawatan diberi, tidak semua sel-sel kanser dibunuh seperti yang diharapkan. Selepas rawatan, seseorang pesakit mungkin dapat menikmati ‘kesihatan’ untuk beberapa tahun sebelum pemulihan sel-sel kanser yang tercedera.

Bab 3.6: Punca dan Kaitan Penyakit
Ahli sains telah menghuraikan punca utama pelbagai penyakit (Jadual 3.6). Selain itu, punca minor yang boleh membawa kesan kepada kesihatan ialah umur, jantina dan warisan. Ahli-ahli sains juga mendapati bahawa penyakit-penyakit itu saling berkaitan. Ini bermakna satu jenis penyakit boleh menyebabkan penyakit yang lain.
1. Disebabkan hubung-kait penyakit ini, didapati peluang pesakit darah tinggi mendapat strok ialah tujuh kali ganda, mendapat sakit jantung adalah empat kali ganda, mati akibat kegagalan jantung ialah lima kali ganda berbanding seorang yang tidak mempunyai darah tinggi (Robbins 2001).
2. Tahap darah tinggi ialah faktor penentu untuk risiko masalah sakit jantung dan kegagalan jantung (Panagiotakos et al. 2002).
3. Penyelidikan perubatan di Amerika Syarikat menunjukkan bahawa darah tinggi dan kolesterol tinggi merupakan faktor utama yang menyebabkan penyakit jantung (Kushi & Jack 2003).
4. Kencing manis memainkan peranan yang penting kepada masalah penyakit jantung (Ghosh & Rodrigues 2006).

Oleh yang demikian, apabila kita menghidapi sesuatu penyakit seperti darah tinggi atau kencing manis, kesedaran terhadap perkaitan penyakit adalah penting untuk menentukan jenis rawatan yang sesuai.

Punca (P) dan hubung-kait (HK) penyakit utama
Obesiti: (P): Glukosa di dalam darah tinggi, terlalu banyak mengambil minuman berkarbonat dan makanan segera; (HK): Penyakit kardiovaskular, kencing manis, darah tinggi, lipid disorder, strok, penyakit pinggang, penyakit pernafasan, penyakit pundi kencing, osteoarthritis, hormon tidak normal, penyakit saraf & mata
Penyakit jantung: (P): Pembekuan darah atau arteri tersumbat, Kolesterol, Triglyceride; (HK): Kencing manis, darah tinggi
Strok: (P): Pembekuan darah atau arteri tersumbat, Saluran darah pecah, Darah tinggi, Kolesterol tinggi. (HK): Kencing manis, darah tinggi
Darah tinggi: (P): Tidak diketahui, Berkait dengan terlalu banyak makanan masin. (HK): Penyakit mata, saluran darah tercedera, penyakit jantung, kegagalan buah pinggang, strok, erectile dysfunction.
Kencing manis: (P): Terlalu banyak gula di dalam darah, Kurang insulin. (HK): Strok, penyakit mata, penyakit buah pinggang, impotence, tulang lemah, anemia, erectile dysfunction.
Penyakit buah pinggang: (P): Kencing manis, Darah tinggi, Terlalu banyak makan ubat analgesik. (HK): Penyakit jantung, anemia, lemah tulang, saraf tercedera, kencing manis, darah tinggi
Kanser: (P): Tumor. (HK): Organ rosak setelah sel-sel kanser merebak

Bab 3.7: Pencapaian Perubatan Moden
Pada alaf baru ini, pencapaian sains dan teknologi menyebabkan kebanyakan manusia mempercayai bahawa perubatan moden dapat memberi jawapan kepada penyakit-penyakit yang dihidapi. Apabila seseorang jatuh sakit, doktor pakar akan ditemui dan ubat yang paling berkesan akan diberikan untuk melawan atau mengawal penyakit itu.

Penggunaan perubatan moden untuk merawat tanda-tanda penyakit adalah amat berkesan dalam jangka pendek. Penggunaan antibiotik, analgesik, ubat-ubatan, pembedahan, radioterapi dan kemoterapi dalam rawatan konvensional secara idealistiknya bertujuan ‘memberhenti, membuang atau membunuh’. Rawatan ini meringankan kesakitan atau masalah penyakit dan memanjangkan usia buat sementara waktu. Akibatnya, seorang pesakit perlu bergantung pada ubat sepanjang hidup. Pesakit diberitahu bahawa sekiranya satu jenis ubat gagal mengawal penyakit, ia akan diganti dengan ubat baru yang lain.

Panjang umur tidak bermakna seseorang itu sihat tetapi orang yang sihat tentu hidup lebih lama. Manusia perlu hidup sihat sehingga hari tua. Bagaimanakah ini boleh dicapai? Salah satu cara ialah menghalang penyakit berlaku dengan memahami punca-puncanya. Antara faktor yang penting mungkin ada kaitan dengan makanan yang kita ambil setiap hari. Marilah kita sama-sama lihat hubungan ini di dalam bab yang berikut.